Tarım ve Orman Bakanlığı Tarafından Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliği Yayımlanmıştır

Tarım ve Orman Bakanlığı (“Bakanlık”) tarafından hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliği (“Yönetmelik”) 14 Eylül 2026 tarihli ve 33370 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

Yönetmelik kapsamında özetle aşağıdaki hususlara yer verilmiştir:

5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ile ilgili Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlanan Yönetmelik ile 29 Aralık 2011 tarihli önceki Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ile Avrupa Birliği mevzuatı dikkate alınarak hazırlanan Yönetmelik ile gıdalarda kullanılan aroma vericiler, aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri ve bunların üretiminde kullanılan kaynak materyallerin kullanım koşulları ile etiketleme esasları yeniden düzenlenmiştir.
Gıdalarda yalnızca mevcut bilimsel kanıtlar temelinde tüketici sağlığı açısından güvenilirlik riski doğurmayan ve kullanımları tüketiciyi yanıltmayan aroma vericiler ve aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenlerinin kullanılabileceği hüküm altına alınmıştır.
Domuz ve böcek kaynaklı aroma vericilerin, aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenlerinin ve bunların üretiminde kullanılan kaynak materyallerin gıdalarda kullanılamayacağı düzenlenmiştir.
Yönetmelik kapsamındaki ürünlerin, perakende gıda işletmelerinde tüketici talebi doğrultusunda servis edilen veya ambalajlanan gıdalarda tüketiciyi yanıltıcı şekilde kullanılamayacağı ve herhangi bir alkollü içki adı veya alkollü içki kategori adıyla piyasaya arz edilemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Belirli aroma vericiler ve kaynak materyaller bakımından Bakanlık’ın değerlendirme ve izni aranmış; izin verilen aroma vericiler ve kaynak materyallerin EK-1’de listelenmesi ve kural olarak yalnızca EK-1’de yer alan ürünlerin Yönetmelikte öngörülen kullanım koşullarına uygun olarak piyasaya arz edilebilmesi ve gıdalarda kullanılabilmesi esası getirilmiştir.
Bazı aroma verici preparatlar, gıdadan elde edilen belirli ısıl işlem aroma vericileri, gıdadan elde edilen aroma öncülleri ve aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri bakımından, belirlenen şartların sağlanması kaydıyla ayrıca bir değerlendirme ve onay gerekmeksizin kullanım imkânı tanınmıştır.
Risk değerlendirmesi devam eden aroma verici maddelerin, değerlendirme tamamlanıp listeye ekleninceye veya listeden çıkarılıncaya kadar piyasaya arz edilebilmesi ve gıdalarda kullanılabilmesi düzenlenmiştir. Bu maddeler bakımından EK-1’de belirli dipnotlarla gösterilen özel bir statü öngörülmüştür.
Gıdalarda kullanılan aroma vericilerin ve kaynak materyallerin Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar ve Ürünlerine Dair Yönetmelik kapsamına girmesi halinde, ilgili GDO mevzuatı uyarınca gerekli izinlerin alınmış olması şartı getirilmiştir.
Aroma vericilerin satış tanımlarında “doğal” ibaresinin kullanımına ilişkin ayrıntılı koşullar belirlenmiştir. Buna göre, “doğal” ibaresinin bir gıda, gıda grubu veya bitkisel ya da hayvansal aroma verici kaynak ile birlikte kullanılabilmesi için, aroma vericiyi oluşturan bileşenlerin tamamının veya ağırlıkça en az %95’inin referans gösterilen kaynaktan elde edilmiş olması gerekmektedir. Yönetmelikte ayrıca “doğal aroma verici madde/maddeler”, “doğal aroma verici” ve diğer ilgili ifadelerin hangi şartlarda kullanılabileceği düzenlenmiştir.
Son tüketiciye sunulmayacak aroma vericilerin etiketlerinde; aroma vericinin adı veya tanımı, “Gıdada kullanım içindir” veya “Gıdada kullanımı sınırlıdır” ibaresi, gerekli depolama ve kullanım koşulları, parti bilgileri, bileşen bilgileri, üretici/ambalajlayıcı/ithalatçı/dağıtıcı bilgileri, kullanım miktarı sınırlamalarına ilişkin bilgiler, net miktar ve tarih bilgileri ile gerektiğinde alerjenlere ilişkin bilgilerin yer alması öngörülmüştür. Ayrıca belirli koşullarda bazı bilgilerin sevkiyata eşlik eden belgelerde verilmesine izin verilmiştir.
FL 16.133 numaralı aroma verici maddeyi veya bu maddeyi içeren aroma vericileri içeren ambalaj veya kaplarda, foto dönüşümünü önlemek amacıyla ışıktan korunmasına ilişkin özel uyarıların bulunması zorunlu tutulmuştur.
Aroma vericilerin üretimi, depolanması ve kullanımı için gerekli katkı maddeleri, taşıyıcılar ve çözücülerin Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği hükümlerine uygun olması gerektiği düzenlenmiştir.
Aroma verici maddelerin üreticileri ve kullanıcıları bakımından çeşitli bilgi ve raporlama yükümlülükleri getirilmiştir. Bu kapsamda Bakanlık talebi üzerine, kullanıma izin verilen veya değerlendirmesi devam eden aroma verici maddelerin gıdaya eklenen miktarına ilişkin bilgilerin on iki aylık süre içinde Bakanlık’a sunulması; üretim yöntemleri veya başlangıç materyallerinde risk değerlendirmesinde kullanılanlardan önemli değişiklikler olması halinde gerekli belgelerin piyasaya arzdan önce Bakanlığa iletilmesi ve güvenilirlik değerlendirmelerini etkileyebilecek yeni bilimsel veya teknik bilgilerin derhal Bakanlık’a bildirilmesi öngörülmüştür.
Yönetmelik hükümlerine aykırılık halinde 5996 sayılı Kanunun ilgili hükümleri uyarınca idari yaptırım uygulanacağı düzenlenmiştir.
Yönetmelik kapsamında faaliyet gösteren gıda işletmecilerinin Yönetmelik hükümlerine 31 Aralık 2026 tarihine kadar uyum sağlaması gerekmektedir. Yönetmelik’in yayımından önce faaliyet gösteren işletmeciler tarafından bu tarihten önce piyasaya arz edilen ürünler ve bu ürünleri içeren gıdalar, raf ömrü sonuna kadar piyasada bulunabilecektir.

Yönetmelik Resmi gazetede yayımlandığı tarihte yürürlüğe girmiştir.

Yönetmelik’in tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.

Saygılarımızla,

Zümbül Hukuk ve Danışmanlık

info@zumbul.av.tr

İnternet sitemizde bulunan her türlü bilgi ve belge Avukatlık Kanunu ve ilgili diğer mevzuat ile Türkiye Barolar Birliği’nin Avukatlık Meslek Kuralları dikkate alınarak Zümbül Hukuk ve Danışmanlık tarafından yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, bu yayınlarda kesinlikle reklam ve/veya ticari amaç güdülmemiştir. İnternet sitemizdeki her türlü bilgi ve belge genel geçer nitelikte olup hiçbir suretle bu yayınların eksiksiz, doğru, güncel ve güvenilir olduğu garanti ve taahhüt edilmemektedir. İnternet sitemizde yer verilen yayınlardaki bilgilerle ilgili olarak bir avukata/uzmana danışmadan söz konusu bilgi ve belgelere dayanılarak hareket edilmemelidir. İnternet sitemizdeki yayınlarda yer verilen linkler kamuya açık kaynaklardan elde edilerek yalnızca ziyaretçilerin diğer bilgi ve belgelere ulaşmasını kolaylaştırmak amacıyla bulunmaktadır. Bu linkler hiçbir şekilde link verilen kişi, kurum ve kuruluşları tavsiye ve/veya onay anlamına gelmemektedir. İnternet sitemizdeki yayınlar hiçbir şekilde hukuki danışmanlık sunulması veya internet sitemize herhangi bir suretle ulaşan ziyaretçiler ile avukat-müvekkil ilişkisi oluşturulduğu anlamına gelmemektedir. İnternet sitemizdeki tüm içerikler Zümbül Hukuk ve Danışmanlık mülkiyetindedir ve hiçbir içerik yazılı izin alınmaksızın kopyalanamaz, çoğaltılamaz ve atıf yapılmadan kullanılamaz.