Anayasa Mahkemesi’nin İşçilik Alacağına İlişkin Davanın Reddedilmesine İlişkin Hakkaniyete Uygun Yargılanma Hakkının ve Makul Sürede Yargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin Kararı Yayımlanmıştır

Anayasa Mahkemesi’nin 2019/10793 başvuru numaralı ve 19.01.2023 tarihli kararı (“Karar”) 7 Mart 2023 tarihli ve 32125 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Karar’a konu başvuru, işçilik alacağı nedeniyle açılan davaların aynı maddi olaya dayanılmak suretiyle açılan başka davalarda verilen kararlardan aksi bir sonuca ulaşılarak reddedilmesi nedeniyle hakkaniyete uygun yargılanma hakkının, yargısal sürecin uzun sürmesi nedeniyle de makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

Başvurucu, iş akdinin haksız feshedildiği ileri sürerek işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesi istemiyle ilk derece mahkemesinde dava açmıştır. Davayı inceleyen İstanbul Anadolu 10. İş Mahkemesi 19.01.2016 tarihli kararıyla husumet yönünden reddine, diğer işveren yönünden ise kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiştir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi ilk derece mahkemesinin kararını onamıştır.

Anayasa Mahkemesi tarafından yapılan inceleme sonucunda:

Başvurucu, aynı işyerinde çalışan diğer işçiler ile aynı zamanda açtıkları davalar Mahkemece verilen kararla ilgili olarak Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin farklı uygulama yapmak suretiyle aynı maddi olaya dair gerekçesiz olarak farklı karar vermesinin eşitlik ilkesini zedelediğini, hukuk devletinin temel ilkelerinden birinin hukuk güvenliği ilkesi olduğunu belirterek Anayasa’nın 36. maddesindeki ilke ve haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
Somut olayın tek bir uyuşmazlığa konu edildiği durumlarda maddi vakıalara ilişkin olarak mahkemeler arasında görüş ayrılığı oluşması mümkün değildir. Buna karşılık aynı olay çerçevesinde birden fazla uyuşmazlığın birden fazla mahkemede görüldüğü hallerde farklı mahkemelerin aynı olay kapsamındaki bir maddi vakıayı farklı değerlendirmesi ve yorumlaması mümkündür.
Başvurucunun kendisi ile aynı durumda olan ve aynı işyerinde çalışan işçilerin açtığı davalarda aynı maddi vakıaya ilişkin olarak tamamen aksi yönde değerlendirmede bulunan Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, başvurucunun itirazı ile ilgili olarak kararında herhangi bir açıklamada bulunmamıştır. Dolayısıyla davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikte olan söz konusu itirazlara karşı hangi şekilde sonuca ulaşıldığının başvurucu ve üçüncü kişiler tarafından objektif olarak anlaşılmasına imkan verecek düzeyde ilgili, makul ve yeterli bir gerekçe ile açıklanmadığı anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekmektedir.

Makul Sürede Yargılanma Hakkı Açısından:

Somut başvuruda yargılama 4 yıl 11 ay 26 gün sürmüştür. Anayasa Mahkemesi’nin, olay ve olguları somut başvuru ile benzer nitelikte olan Güher Ergun ve diğerleri (B. No: 2012/13, Tarih:02.07.2013) kararında uygulanacak anayasal ilkeler belirlenmiştir. Bu doğrultuda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmiştir.

İlgili Karar’ın tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.

Saygılarımızla,

Zümbül Hukuk ve Danışmanlık

info@zumbul.av.tr