Yanında Katıldığı Tarafın Kanun Yollarına Başvurmaması Halinde Müdahilin Tek Başına Kanun Yoluna Başvurabilmesine İlişkin Danıştay İçtihadı Birleştirme Kararı Yayımlanmıştır

Yanında katıldığı tarafın kanun yollarına başvurmaması halinde müdahilin tek başına kanun yoluna başvurup başvuramayacağına ilişkin 2021/4 E. 2023/1 K. sayılı Danıştay İçtihadı Birleştirme Kararı (“Karar”), 25 Mayıs 2023 tarihli ve 32201 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Söz konusu Karar’a göre:

• Hak iddiasında bulunan üçüncü kişi, asli müdahale şartları oluşsa da, yetkili ve görevli olmak kaydıyla ilgili mahkemede ilk davanın taraflarına karşı bağımsız bir dava da açabilecektir.
• Davanın taraflarından olmayan ve dava sonucunda hakkında hüküm kurulmayan, ancak yanında katıldığı tarafa yardımcı olabilen ve yanında katıldığı tarafla birlikte hareket edebilen fer’i müdahilin idari yargıda tek başına kanun yollarına başvurmasına hukuken olanak bulunmamaktadır.
• İdari yargı alanında, ihtilaf konusu kişisel menfaatlerden hangisinin hukuk tarafından haklı bulunduğu değil, idarenin hukuka ve kamu yararı ile hizmet gereklerine uygun işlemde bulunup bulunmadığı değerlendirilmektedir. İdarenin hukuka uygun işlem tesis ettiği hakim tarafından resen araştırılarak tespit edilirse, davacının veya üçüncü şahısların menfaatlerinin ihlal edilmiş olması davanın sonucunu etkilemeyecektir. Aksi halde idari yargının, adli yargı alanına genişlemesi söz konusu olacaktır.
• Özel hukuk alanında hakim, belirli yasal zorunluluklar dışında tarafların iddia delil ve belgeleriyle bağlı olup, bunların taraflarca mahkemeye sunulması gerekmektedir. Bu neden müdahilin yargılama sürecine katılması ayrı bir önem arz etmektedir. Buna rağmen Yargıtay içtihatlarında da müdahilin tek başına kanun yollarına başvurabilmesi kabul görmemektedir.
• Danıştay içtihadı ile müdahilin tek başına kanun yollarına başvurabilmesinin kabul edilmesi, davanın asıl taraflarınca tamamlanan yargı sürecinin devam etmesine yol açacağı gibi, makul sürede sonuçlandırılmasına da olumsuz etki edecektir.
• İdari yargının kendine özgü özellikleri göz önüne alınarak konu değerlendirildiğinde, Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile tarafın işlem ve açıklamalarına aykırı olmayan her türlü usul işlemini yapma hakkı tanınan müdahilin, yanında katıldığı taraf hakkında verilen karara karşı tek başına kanun yollarına başvurabilmesinin, adli yargılanma hakkının temini bakımından gerekli olduğu neticesine ulaşılmıştır.
• Üçüncü kişinin davaya katılması konusunda İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 31. Maddesinin yollaması nedeniyle Hukuk Muhakemeleri Kanunu’ndaki düzenlemeler uyarınca müdahilin, yanında katıldığı tarafın işlem ve veya açıklamalarına aykırı olmadığı sürece karara karşı tek başına kanun yollarına başvurabileceği sonucuna varılmıştır.
• Müdahilin, yanında katıldığı tarafın kanun yollarına başvurmaması halinde, onun işlem ve açıklamalarına açıkça aykırı olmamak koşuluyla tek başına kanun yollarına başvurabileceği ve ilgili yargı merciince başvuru dilekçesinin katıldığı tarafa tebliğ edilmesi gerektiği yönünde içtihadın birleştirilmesine, 30.06.2022 tarihli birinci toplantıda karar yeter sayısı sağlanamadığından 03.02.2023 tarihli ikinci toplantıda mevcudun oyçokluğuyla karar verilmiştir.

Bahsi geçen Karar’ın tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.

Saygılarımızla,

Zümbül Hukuk ve Danışmanlık

info@zumbul.av.tr