Orta Vadeli Program (2026-2028) Kapsamında İşgücü ve İstihdam Politikaları

Hazine ve Maliye Bakanlığı (“Bakanlık”) ile Strateji ve Bütçe Başkanlığı (“Başkanlık”) tarafından hazırlanan Orta Vadeli Program (2026-2028)’ın onaylanmasına ilişkin 10376 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı 07.09.2025 tarihli ve 33010 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

Orta Vadeli Program, önümüzdeki üç yıllık dönemde ülke ekonomisinin yol haritasını belirleyen temel politika dokümanı niteliğinde olup makroekonomik hedefler, kamu maliyesi dengeleri, istihdam politikaları ve yapısal reform alanlarına ilişkin öngörüleri içermektedir. Bu kapsamda işgücü piyasasına yönelik reform başlıklarına da yer verilmiş; istihdamın artırılması, kayıt dışılığın önlenmesi, çalışma hayatında esnek modellerin geliştirilmesi, kadın ve genç istihdamının teşvik edilmesi ile iş sağlığı ve güvenliğinin güçlendirilmesine yönelik hedefler ortaya konulmuştur.

1. Yeni Nesil Çalışma Modelleri ve İstihdam Politikaları

İşgücü piyasasının sektörel dönüşümlere uyum sağlaması, kadın-erkek fırsat eşitliğinin güçlendirilmesi ve iş-yaşam dengesinin korunması amacıyla yeni nesil çalışma biçimlerine yönelik düzenlemeler hayata geçirilerek güvenceli esneklik sağlanacaktır.

Bu kapsamda:

• Çalışma günleri ve süreleri yeniden düzenlenecek, esnek süreli istihdam modelleri için pilot uygulamalar başlatılacaktır.
• İş–yaşam dengesini desteklemek için aile içi bakım sorumluluklarına yönelik hukuki ve kurumsal düzenlemeler geliştirilecektir. Esnek izin modelleri ve aile içi bakım sorumluluklarını destekleyici düzenlemeler getirilecektir.
• İşsizlik Sigortası Fonu kaynaklı pasif işgücü programlarının erişim koşulları kolaylaştırılacak ve etkinliği artırılacaktır.
• Yeşil ve dijital dönüşümün işgücü piyasasına etkileri analiz edilerek, uyum ve adil geçiş süreçlerine yönelik programlar hazırlanacaktır.
• İşgücünün becerileri, ikiz dönüşüm kapsamında kamu-özel sektör işbirliğiyle geliştirilecek ve işgücünün ihtiyaç duyulan becerilerle donatılması sağlanacaktır.

Bu yaklaşım, istihdamın kalitesini artırmayı ve sürdürülebilir bir çalışma hayatı oluşturarak ekonomik büyümeyi desteklemeyi amaçlamaktadır.

2. Kadın, Genç ve Engelli İstihdamı

Kadınlar, gençler ve engelliler başta olmak üzere işgücüne katılımda güçlük yaşayan kesimlerin istihdama katılımını artırmak amacıyla, aktif işgücü politikalarının kapsamı genişletilecek, bu politikaların etkinliği artırılacak ve uygulanabilirliği güçlendirilecektir. Bu sayede dezavantajlı grupların çalışma hayatına entegrasyonu desteklenecek ve istihdam fırsatlarına erişimleri kolaylaştırılacaktır.

• Kadınlar: Mesleki eğitim ve beceri geliştirme programları uygulanacak, çocuk-yaşlı-engelli bakım hizmetleri yaygınlaştırılacaktır. İşverenlere bakım hizmeti altyapısı için teşvikler sağlanacaktır.
• Gençler: “İşgücü Uyum Programı” ile gençlere mesleki eğitim, staj ve girişimcilik destekleri verilecektir. Gençlerin işgücüne katılımını kolaylaştıracak mevzuat düzenlemeleri yapılacaktır.
• Engelliler: İstihdama katılımlarını artırmak için özel teşvikler, kota uygulamalarının güçlendirilmesi ve kamu–özel sektör iş birliğiyle destek programları uygulanacaktır.

3. İşsizlik Sigortası ve Pasif İşgücü Politikaları

• İşsizlik Sigortası Fonunun kapsamı genişletilecek, yararlanma koşulları kolaylaştırılacaktır.
• Pasif işgücü programları işsizlik ödeneği ile mesleki eğitim ve beceri geliştirme süreçleriyle entegre edilecektir.
• İşsizlerin yeniden istihdama dönüşünü hızlandıracak hukuki ve idari düzenlemeler yapılacaktır.

4. Sosyal Güvenlik Sisteminin Güçlendirilmesi

• Sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliği sağlanacak, prim tabanı genişletilecek ve tahsilat artırılacaktır.
• Yeni çalışma biçimlerine uyum için sosyal güvenlik mevzuatı güncellenecektir.
• Uzun süreli bakım ihtiyacına karşılık bakım sigortası altyapısı oluşturulacaktır.
• Sosyal güvenlik sisteminde fiili ve yasal kapsam genişletilerek, kapsam dışı meslek ve gelir grupları da sisteme dahil edilecektir.
• Kişilerin daha uzun süre istihdamda kalmasını teşvik eden, aktüeryal dengeyi gözeten düzenlemeler yapılacaktır.

5. Yeşil ve Dijital Dönüşümün İşgücü Piyasasına Etkileri

• Adil geçiş programları hazırlanacak; dijitalleşme ve yeşil dönüşüm nedeniyle iş kayıplarına karşı önleyici istihdam politikaları uygulanacaktır.
• İşgücünün becerilerinin geliştirilmesi için kamu–özel sektör iş birliğiyle mesleki eğitim, staj ve işbaşı programları yaygınlaştırılacaktır.
• Meslek yüksekokulu ve üniversite kontenjanları işgücü ihtiyacına göre belirlenecek, mezun takip sistemleri kurulacaktır.
• Hayat boyu öğrenme ve aktif yaşlanma politikaları ile ileri yaş grubunun işgücü piyasasında daha uzun süre kalması teşvik edilecektir.

6. Kayıt Dışı İstihdamla Mücadele

• Prim tabanını genişletmek için kayıt dışı istihdam ve kayıt dışı ücretle mücadele edilecektir.
• Yapay zekâ ve büyük veri temelli risk odaklı denetim sistemleri uygulanacaktır.
• Kayıt dışı işçi çalıştıran işverenlere yönelik idari ve cezai yaptırımlar artırılacaktır.

7. Uluslararası İşgücü Politikaları

Orta Vadeli Program çerçevesinde, iş ve yatırım ortamının öngörülebilir, kurala dayalı, şeffaf ve kolaylaştırıcı bir yapıya kavuşturulması hedeflenmektedir. Bu sayede ekonomik aktörlerin güveni artırılacak, iş ve yatırım süreçleri iyileştirilecek ve nitelikli doğrudan yabancı yatırımların ülkeye çekilmesi yoluyla büyüme ve istihdam desteklenecektir.

Bu kapsamda;

• Türkiye’nin ihtiyaç duyduğu sektörlerde nitelikli yabancı işgücü istihdamı teşvik edilecektir.
• Uluslararası işgücünün kayıtlı ve düzenli şekilde ekonomiye katılımı sağlanacaktır.
• Gerekli mesleki alanlarda yurt dışından uzman istihdamı kolaylaştırılacak, mevzuat buna göre güncellenecektir.
• Yenilikçi girişimlerin kurulması ve dijital ekonomiye entegrasyonu teşvik edilecektir.
• KVKK’nın GDPR ile uyumlaştırılması tamamlanacaktır.
• Dijital ekonomi kapsamında içerik öne çıkarma, algoritma şeffaflığı, adil sıralama ve telif paylaşım esasları belirlenerek uygulamaya konacaktır.
• Yatırım envanteri oluşturulacak ve stratejik yatırımlar için tahsis süreçleri hızlandırılacaktır.

Tüm bu hedef ve politikalar, işgücü piyasasında kapsayıcı ve sürdürülebilir bir istihdam yapısının tesis edilmesini, dezavantajlı grupların çalışma hayatına entegrasyonunun sağlanmasını ve Türkiye ekonomisinin büyüme ve rekabet gücünün artırılmasını amaçlamaktadır.

Saygılarımızla,

Zümbül Hukuk ve Danışmanlık

info@zumbul.av.tr

İnternet sitemizde bulunan her türlü bilgi ve belge Avukatlık Kanunu ve ilgili diğer mevzuat ile Türkiye Barolar Birliği’nin Avukatlık Meslek Kuralları dikkate alınarak Zümbül Hukuk ve Danışmanlık tarafından yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, bu yayınlarda kesinlikle reklam ve/veya ticari amaç güdülmemiştir. İnternet sitemizdeki her türlü bilgi ve belge genel geçer nitelikte olup hiçbir suretle bu yayınların eksiksiz, doğru, güncel ve güvenilir olduğu garanti ve taahhüt edilmemektedir. İnternet sitemizde yer verilen yayınlardaki bilgilerle ilgili olarak bir avukata/uzmana danışmadan söz konusu bilgi ve belgelere dayanılarak hareket edilmemelidir. İnternet sitemizdeki yayınlarda yer verilen linkler kamuya açık kaynaklardan elde edilerek yalnızca ziyaretçilerin diğer bilgi ve belgelere ulaşmasını kolaylaştırmak amacıyla bulunmaktadır. Bu linkler hiçbir şekilde link verilen kişi, kurum ve kuruluşları tavsiye ve/veya onay anlamına gelmemektedir. İnternet sitemizdeki yayınlar hiçbir şekilde hukuki danışmanlık sunulması veya internet sitemize herhangi bir suretle ulaşan ziyaretçiler ile avukat-müvekkil ilişkisi oluşturulduğu anlamına gelmemektedir. İnternet sitemizdeki tüm içerikler Zümbül Hukuk ve Danışmanlık mülkiyetindedir ve hiçbir içerik yazılı izin alınmaksızın kopyalanamaz, çoğaltılamaz ve atıf yapılmadan kullanılamaz.