OHAL Kapsamında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Alanına İlişkin Alınan Tedbirlere Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi Yayımlanmıştır

 Olağanüstü Hal Kapsamında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Alanına İlişkin Alınan Tedbirlere Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (Kararname Numarası:125) (“Kararname”), 22 Şubat 2023 tarihli ve 32112 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.  

• Kısa Çalışma Uygulamasına İlişkin Tedbirler

Olağanüstü Hal süresince depremlerin etkilerinden kaynaklı bölgesel kriz gerekçesiyle işverenlerin Türkiye İş Kurumu’na yaptıkları kısa çalışma başvuruları için, depremden etkilenme durumuna göre  olağanüstü hal ilan edilen bölgeden Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca belirlenecek il/ilçelerde bulunan işyerleri ve/veya deprem sebebiyle yıkık, acil yıkılacak, ağır veya orta hasarlı olduğunu belgeleyen işyerleri için uygunluk tespitinin tamamlanması beklenmeksizin işverenlerin başvurusu doğrultusunda kısa çalışma ödeneği verileceği düzenlenmiştir.

İşverenin hatalı bilgi ve belge vermesi nedeniyle yapılan fazla ödemeler, yasal faizi ile birlikte işverenden tahsil edilecektir.

• İstihdamın Korunmasına İlişkin Tedbirler

Olağanüstü hal ilan edilen illerde her türlü iş veya hizmet sözleşmesi, Kararname’nin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren olağanüstü hal süresince, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzeri sebepler, belirli süreli iş veya hizmet sözleşmelerinde sürenin sona ermesi, işyerinin herhangi bir sebeple kapanması ve faaliyetinin sona ermesi, ilgili mevzuatına göre yapılan her türlü hizmet alımları ile yapım işlerinde işin sona ermesi halleri dışında işveren tarafından feshedilemeyecektir.

İşbu Kararname’ye aykırı olarak iş sözleşmesini fesheden işveren veya işveren vekiline, sözleşmesi feshedilen her işçi için fiilin işlendiği tarihteki belirlenen aylık brüt asgari ücret (Güncel Brüt Asgari Ücret: 10.008 TL) tutarında Çalışma ve İş Kurumu Müdürlüklerince idari para cezası uygulanacaktır.

• Nakdi Ücret Sağlanmasına İlişkin Tedbirler

Olağanüstü hal ilan edilen illerde, 6/2/2023 tarihi itibarıyla iş sözleşmesi bulunan işçilerden, işvereni tarafından; depremlerin etkilerinden kaynaklı bölgesel kriz gerekçesiyle yapılan kısa çalışma başvurusuna istinaden yeni bir hak sahipliği oluşmayanlar ile 6/2/2023 tarihi ve sonrasında depremlerin etkilerinden kaynaklı işyerinin kapanması veya kapatılması sebebiyle iş sözleşmesi feshedilen ve yeni bir işsizlik ödeneği hak sahipliği oluşmayanlara, herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan yaşlılık aylığı almamak kaydıyla ve varsa daha önce başlatılabilecek durumda olan hak sahipliklerinden kalan süreler tamamlandıktan sonra, kısa çalışma uygulanan dönemde veya işsiz kaldıkları süre kadar olağanüstü hal süresini geçmemek üzere İşsizlik Sigortası Fonu’ndan günlük 133,44 Türk Lirası nakdi ücret desteği verileceği düzenlenmiştir.

Yapılan ödemelerden damga vergisi hariç herhangi bir kesinti yapılamayacaktır.

Ödemeler, bu maddede düzenlenen hükümlere aykırı olmamak koşuluyla 4447 sayılı Kanun’un “İşsizlik ödeneğinin; miktarı, ödeme süreleri ve zamanı ile sigorta primleri” başlıklı 50. maddesindeki esaslara göre ödenecektir.

Nakdi ücret desteğinden yararlananlardan 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na göre genel sağlık sigortalısı veya genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi kapsamına girmeyenler, aynı Kanun’un 60. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi [1]kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılacak ve genel sağlık sigortasına ilişkin primleri İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanacaktır.

• Sürelere İlişkin Tedbirler

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu iş Sözleşmesi Kanunu kapsamındaki yetki tespitlerinin verilmesi, toplu iş sözleşmelerinin yapılması, toplu iş uyuşmazlıklarının çözümü ile grev ve lokavta ilişkin süreler olağanüstü hal ilan edilen illerde 6/2/2023 (bu tarih dahil) tarihinden itibaren olağanüstü hal süresince uzatılmıştır.

Olağanüstü hal ilan edilen illerdeki işyerleri bakımından, 4857 sayılı Kanun’un “Ücret kesme cezası” başlıklı 38’inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan işçiden ceza olarak kesilen ücretin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı hesabına yatırılması süresi olağanüstü hal süresince uzatılmıştır.

• Sosyal Güvenlik Alanında Alınan Tedbirler

Olağanüstü hal süresince Sosyal Güvenlik Kurumunca Kurum bütçesinden finansmanı sağlanacak sağlık hizmetleri ile ilgili tedbirleri almaya, usul ve esasları belirlemeye Sosyal Güvenlik Kurumu yetkili kılınmıştır.

Olağanüstü hal ilan edilen illerde bulunan ve/veya buralarda hizmet sunan sağlık hizmeti sunucuları tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna sunulması gereken ancak depremlerin etkilerine bağlı olarak temin edilemeyen sağlık giderlerinin ödemesine esas fatura, belge ve ekleri fatura denetiminde aranmayabilecektir.

Kararname yayımı olan 22 Şubat 2023 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Bahsi geçen kararnamenin tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.