ÖDEME VE MENKUL KIYMET MUTABAKAT SİSTEMLERİ, ÖDEME HİZMETLERİ VE ELEKTRONİK PARA KURULUŞLARI HAKKINDA KANUNDA DEĞİŞİKLİK

6493 Sayılı Kanun’da değişiklik yapılmasını öngören 7192 Sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (“Kanun”), 22 Kasım 2019 tarihli ve 30956 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Kanun’un 15. maddesi yayım tarihinden itibaren 6 ay sonra yürürlüğe girecek olup, kalan maddeler 01.01.2020 tarihinde yürürlüğe girecektir.

Kanun değişikliğiyle getirilen yeni düzenlemeler özetle aşağıdaki gibidir;

6493 sayılı Kanun’da; BDDK’nın sahip olduğu yetkiler, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’na (“TCMB”) devredilmiştir.

6493 Sayılı Kanun’da BDDK’nın yetki alanı içerisinde bulunan elektronik para kuruluşları ve ödeme kuruluşlarının faaliyet izinleri; kanun değişikliği ile birlikte, TCMB’den alınacak ve bunlara ilişkin denetimler yine TCMB tarafından yapılacaktır. Bu değişiklikle BDDK ve TCMB arasındaki ikili yapı ortadan kaldırılmış ve otorite tek çatı altında toplanmıştır.

AB ile uyumlu iki yeni ödeme hizmeti tanımlanmıştır.

13 Ocak 2018 tarihiyle PSD2 – Payment Service Directive ile İngiltere ve Avrupa Birliği’nde getirilen iki yeni işlem tipine kanun değişikliğinde yer verilerek, ödeme hizmeti kapsamı genişletilmiş ve finansal teknoloji alanındaki gelişmeler kanuni altyapımıza entegre edilmiştir. Bu doğrultuda, değişikliğe ilişkin Kanun metninde bahsedilen aşağıdaki hizmetler, TCMB’nin denetimindeki “ödeme hizmetleri” arasında yerini almıştır:

- Ödeme hizmeti kullanıcısının isteği üzerine başka bir ödeme hizmeti sağlayıcısında bulunan ödeme hesabıyla ilgili sunulan ödeme emri başlatma hizmeti,

- Ödeme hizmeti kullanıcısının ödeme hizmeti sağlayıcıları nezdinde bulunan bir veya daha fazla ödeme hesabına ilişkin konsolide edilmiş bilgilerin çevrimiçi platformlarda sunulması hizmeti.

- Söz konusu ödeme hizmetleri, PSD2’de Üçüncü Parti Sağlayıcı (TPP-Third Party Provider) başlığı altıda yer alan Hesap Bilgisi Sorgulama Servis Sağlayıcısı (AISP – Account Information Service Provider) ve Ödeme Başlatma Servis Sağlayıcısı (PISP – Payment Initiation Service Provider)’nın benzeri olarak değişikliğe ilişkin Kanun metninde yerlerini almıştır.

Açık bankacılık konusunda önemli değişikliklere yer verilmiştir.

Ödeme hizmeti sağlayıcısındaki verilerin, yukarıda bahsedilen ödeme emri başlatma ve hesap bilgileri sağlama hizmetleri kapsamında başka bir ödeme hizmeti sağlayıcısı ile paylaşılmasına ilişkin usul ve esasları düzenleme yetkisinin TCMB’ye verilmesi açık bankacılık alanında PDS2 ile uyumlu önemli bir gelişmedir.

Yine değişiklik yapılmasına dair Kanun metnine, yukarıdaki maddeye ödeme hizmeti olarak eklenen ‘’ Ödemeler alanında toplam büyüklük veya etki alanı açısından Bankaca belirlenecek seviyeye ulaşan diğer işlem ve hizmetleri’’ maddesi ile TCMB’ye verilen yetki genişletilerek ileride ortaya çıkması muhtemel ve belirli bir büyüklüğe ulaşacak ödeme hizmetlerinin de ayrı bir değişikliğe gerek duyulmadan ödeme hizmetleri arasında yer almasının önü açılmıştır.

TCMB’ye çalışma komiteleri kurma yetkisi verilmiştir.

TCMB’ne; bu Kanuna tabi faaliyetler kapsamında ödemeler alanının gelişimini olumsuz etkileyebilecek nitelikte durum ve uygulamaların bulunduğunu tespit etmesi halinde, konu ile ilgili çalışma komiteleri kurma, bu komitelerin çalışma usul ve esaslarını ilgili tarafların görüşlerini alarak belirleme ve bu komitelerde alınan kararların uygulamaya geçirilmesi için gerekli iş ve işlemleri yapma yetkileri verilmiştir.

İdari para cezasının miktarları güncellenmiştir.

6493 Sayılı Kanun’da yer alan 20.000 TL’den 500.000 TL’ye kadar olan idari para cezaları artırılarak 40.000 TL’den 900.000 TL’ye çıkarılmış ve yeni düzenlemelere paralel olarak bu idari para cezalarını vermeye de TCMB yetkili kılınmıştır.

Ayrıca belirtilen idari para cezalarına karşı idare mahkemelerinde dava açılabileceği hüküm altına alınmıştır.

Yeni Kanun ile elektronik para kuruluşlarının elektronik para ihracı karşılığında topladıkları fonların 6493 sayılı Kanun’da tanımlanan bankalar nezdinde açılacak ayrı bir hesaba aktarılacağı belirtilmiştir.

Aynı zamanda TCMB’ye elektronik para kuruluşlarının faaliyetlerinin kredi verme faaliyeti olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği hususunda da yetki verilmiştir.

Getirilen ek madde ile “Türkiye Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşları Birliği” kurulması öngörülmüştür.

Tüzel kişiliği haiz ve kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu olan Türkiye Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşları Birliğine; tüm ödeme kuruluşları ve elektronik para kuruluşlarının üye olması zorunlu tutulmuş ve üyelik için Birliğin kurulmasından itibaren bir aylık süre öngörülmüştür.

Birliğe verilen yetkilerden bazıları şu şekildedir:

- Üye kuruluş mensuplarının uyacakları meslek ilkeleri ve standartlarını belirlemek,

- İlgili mevzuat uyarınca alınan kararlar ile Bankaca alınması istenilen tedbirleri üyelerine duyurmak,

- Üyeleri arasında haksız rekabeti önlemek amacıyla gerekli her türlü tedbiri almak ve uygulamak,

Yeni Kanun ile yapılan değişikliklere uygun olarak çıkarılacak yönetmelikler için 1 yıllık bir süre öngörülmüştür.

TCMB’nin söz konusu değişikliklere uygun olarak çıkarması öngörülen yönetmelik için 1 Ocak 2020 tarihinden itibaren 1 yıllık bir süre tanınmış ve bu süre boyunca eski yönetmeliklerin yürürlükte kalacağı belirtilmiştir.

Değişikliklere ilişkin Kanunun tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.

Konuya ilişkin herhangi bir sorunuz ve/veya yorumunuz olması halinde, bizimle her zaman iletişime geçebilirsiniz.

Saygılarımızla,

Zümbül Hukuk ve Danışmanlık

info@zumbul.av.tr