KVKK Kapsamında Veri Sorumlusuna Başvuru ve Kurul’a Şikayet

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (“Kanun”) kişisel verilerin işlenmesi sürecinde bireylerin temel hak ve özgürlüklerini korumak amacıyla başvuru ve denetim mekanizmaları öngörmüştür. Bu mekanizmalar, ilgili kişilerin haklarının öncelikle veri sorumlusu nezdinde kullanılmasını, bu süreçte sonuç alınamaması halinde ise Kişisel Verileri Koruma Kurulu (“Kurul”) nezdinde şikâyet yoluna gidilebilmesini içermektedir. Böylelikle veri sorumlusunun sorumluluğu pekiştirilmekte, Kurul ise ikincil ve denetleyici bir merci olarak konumlandırılmaktadır.

1. KVKK’da Hak Arama Yolu

Kanun uyarınca hak arama yolu iki aşamalı olarak düzenlenmiştir:

• İlk Aşama: Veri sorumlusuna başvuru.
• İkinci Aşama: Kurul’a şikâyet.

Başvurunun reddedilmesi, verilen cevabın yetersiz bulunması veya süresinde cevap verilmemesi hâlinde Kurul’a şikâyet hakkı doğmaktadır. Bunun yanında, kişisel veriler nedeniyle kişilik haklarının ihlal edilmesi halinde genel hükümlere göre tazminat talep edilmesi hakkı saklıdır.

2. Veri Sorumlusuna Başvuru, Başvuru Şekli ve Başvurunun Sonuçlandırılması

İlgili kişiler, Kanun’un 11. maddesinde sayılan haklarını kullanmak üzere veri sorumlusuna yazılı olarak veya Kurul tarafından belirlenen yöntemlerle başvuruda bulunabilirler.

KVKK kapsamında ilgili herkes veri sorumlusuna şu amaçlarla başvuruda bulunabilir:

• Kişisel verilerinin işlenip işlenmediğini öğrenmek,
• Kişisel verileri işlenmişse buna ilişkin bilgi talep etmek,
• Kişisel verilerin işlenme amacını ve amaca uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenmek,
• Kişisel verilerin yurt içinde veya yurt dışında aktarıldığı üçüncü kişileri öğrenmek,
• Eksik veya yanlış işlenen kişisel verilerin düzeltilmesini istemek,
• Kanun’un 7. maddesi uyarınca kişisel verilerin silinmesini veya yok edilmesini talep etmek,
• Düzeltme veya silme işlemlerinin verilerin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesini istemek,
• Münhasıran otomatik sistemler vasıtasıyla analiz edilen veriler sebebiyle kişinin aleyhine bir sonuç doğması halinde buna itiraz etmek,
• Kişisel verilerin kanuna aykırı işlenmesi nedeniyle uğradığı zararın giderilmesini talep etmek.

Veri sorumlusu başvuruda yer alan talepleri, talebin niteliğine göre en kısa sürede ve en geç otuz gün içinde sonuçlandırmakla yükümlüdür.

Kural olarak veri sorumlusuna başvuru ücretsizdir. İstisnai olarak ayrıca maliyet gerektiren işlemler için Kurul tarafından belirlen tarifedeki ücretler alınabilecektir. Başvurunun veri sorumlusunun hatasından kaynaklandığının anlaşılması durumunda alınan ücret kişiye iade edilmelidir.

Veri sorumlusunun ilgili kişinin başvurusunu kabul etmesi halinde talebin gereği en kısa sürede yerine getirilmeli, ilgili kişiye bilgi verilmelidir.

Veri sorumlusu tarafından talebi reddedilmesi halinde, ret gerekçesini ilgili kişiye yazılı veya elektronik ortamda bildirilmesi gerekmektedir.

3. Kurul’a Şikayet Hakkının Kullanılması

İlgili kişi, veriş sorumlusuna başvuru ön şartını sağlaması halinde Kanun’un 14. maddesi uyarınca Kurul’a şikayet yoluna gidebilecektir.  Veri sorumlusuna başvuru yapılmadan Kurum’a intikal eden şikayetler incelemeye alınamamaktadır. Şikayette bulunulabilmesi için veri sorumlusuna tanınan 30 günlük cevap verme süresinin beklenmesi gerekmektedir.

İlgili kişinin Kurul’a şikayette bulunmasında öngörülen süre, veri sorumlusunun cevabını öğrendiği tarihten itibaren 30 gün ve herhâlde başvuru tarihinden itibaren 60 gündür.

Kişisel Verileri Koruma Kurumu (“KVKK”) resmi internet sitesi olan www.kvkk.gov.tr adresine giriş yapılmasının ardından, ana sayfada yer alan menüler içerisinden “İlgili Kişi Şikâyet Bildirimi” butonuna tıklanarak şikâyet başvuru alanına erişim sağlanabilmektedir. Ayrıca, e-Devlet sistemi üzerinden de doğrudan KVKK Şikâyet Modülü’ne giriş yapılması mümkündür.

KVKK Şikâyet Modülü yalnızca ilgili kişinin kendi adına başvuru yapmasına imkân tanımakta olup vekil, veli veya vasi aracılığıyla başvuru yapılması mümkün değildir.

Sistemdeki “Şikayetler” bölümünden yapmış olduğunuz şikayet başvurularının hangi aşamada olduğuna ilişkin bilgi 'Durum' alanında yer almakta olup böylece başvuru sürecine dair bilgi alma imkânı da sağlanmaktadır.

Kurul’un inceleme yapabilmesi için mutlaka ilgilinin şikayetine ihtiyaç yoktur. Kurul’un ihlal iddiasını herhangi bir şekilde öğrenmesi durumunda da re’sen harekete geçerek görev alanına giren konularda gerekli incelemeyi yapma yetkisi bulunmaktadır.

Kurul şikâyeti inceledikten sonra ilgililere cevap verir; eğer şikâyet tarihinden itibaren 60 gün içinde cevap verilmezse talep reddedilmiş sayılır.

Kurul tarafından gerçekleştirilen inceleme sonucunda Kanun hükümlerinin ihlal edildiği kanaatine varılması hâlinde, tespit edilen hukuka aykırılıkların ilgili veri sorumlusu tarafından giderilmesine karar verilir ve bu karar ilgililere tebliğ edilir. Anılan kararın, tebliğ tarihinden itibaren gecikmeksizin ve en geç otuz gün içinde yerine getirilmesi zorunludur.

Ayrıca şikâyet üzerine veya res’en yapılan inceleme sonucunda, Kanun’a aykırı uygulamanın yaygın olduğunun Kurul tarafından tespit edilmesi üzerine ilgili kurum ve kuruluşların görüşü de alınmak suretiyle bu konuda ilke kararı alınır ve bu karar kamuoyuna duyurulur.

Aşağıdaki koşulların gerçekleşmesi halinde Kurul tarafından nihai karardan önce veri işlenmesinin veya verinin yurtdışına aktarılmasının durdurmasına karar verilebilir;

• Telafisi güç veya imkânsız zararların doğması,
• Açıkça hukuka aykırılık.

Kurul tarafından verilen kararlara karşı, ilgililer tarafından idare mahkemelerinde dava açılması mümkündür.

Kurul’un, veri sorumlusuna başvuru ve Kurul’a şikayet sürelerinin hesaplanmasına ilişkin 24.01.2019 tarih ve 2019/9 sayılı kararı;

“…Kurumumuza intikal eden şikâyet başvurularının incelenmesi neticesinde veri sorumlusuna başvuru yolunu tüketen ilgili kişiler tarafından Kurula şikâyette bulunulması sürecinde Kanunda yer alan sürelerin yorumlanmasında farklılıklar olduğu görülmüştür. Bu itibarla Kanunun 14 üncü maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca;

• İlgili kişi tarafından yapılan başvuruya veri sorumlusunca 30 gün içinde bir cevap verilmesi halinde ilgili kişinin veri sorumlusunun cevabını müteakip 30 gün içerisinde şikâyette bulunabileceği, bu itibarla söz konusu hallerde ilgili kişinin veri sorumlusuna başvurduğu tarihten itibaren 60 günlük süresinin bulunmadığı,
• İlgili kişi tarafından yapılan başvuruya veri sorumlusunca bir cevap verilmediği durumda ise ilgili kişinin veri sorumlusuna başvurduğu tarihten itibaren 60 gün içinde Kurula şikâyette bulunabileceği,
• İlgili kişi tarafından yapılan başvuruya veri sorumlusunca Kanunda tanınan 30 günlük süre sonrasında bir cevap verilmesi halinde ilgili kişinin, Kanunda veri sorumlusuna tanınan 30 günlük süre sonrasında verilecek cevabı beklemekle yükümlü olmadığı ve veri sorumlusuna tanınan sürenin dolması ile birlikte Kurula şikâyette bulunabileceği göz önüne alınarak, ilgili kişinin veri sorumlusunun kendisine cevap verdiği tarihten itibaren 30 gün değil, veri sorumlusuna başvurduğu tarihten itibaren 60 gün içinde Kurula şikâyette bulunabileceği

hususlarının Kişisel Verileri Koruma Kurulunun 24.01.2019 tarih ve 2019/9 sayılı Kararı ile kamuoyuna duyurulması uygun görülmüştür.”

Söz konusu karar ile veri sorumlusuna başvuru ve Kurula şikâyet sürelerinin uygulanmasına ilişkin tereddütler giderilmiş; böylece hem ilgili kişilerin hak arama yollarını doğru kullanabilmesi hem de veri sorumlularının yükümlülüklerini öngörülebilir şekilde yerine getirebilmesi sağlanmıştır.

Kurul’un 15/06/2023 tarih ve 2023/1050 sayılı kararı;

“…İlgili kişiler tarafından Kanun kapsamında yapılacak başvuruların Kanun’un 13’üncü maddesi hükmü ile Veri Sorumlusuna Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ’in 6’ncı maddesi hükmü uyarınca etkin, hukuka ve dürüstlük kuralına uygun şekilde, gerekçe belirterek ve süresi içinde sonuçlandırılması gerektiği hususunun veri sorumlusuna hatırlatılmasına karar verilmiştir.”

Söz konusu karar ile, veri sorumlularına ilgili kişilerin başvurularını etkin, hukuka uygun, gerekçeli ve süresi içinde sonuçlandırma yükümlülüğü hatırlatılmıştır.

Sonuç olarak Kanun kapsamında veri sorumlusuna başvuru ve Kurul’a şikâyet mekanizmaları, ilgili kişilerin hak arama yollarını etkin şekilde kullanabilmesini ve veri sorumlularının yükümlülüklerini öngörülebilir şekilde yerine getirmesini sağlamaktadır; böylece kişisel verilerin işlenmesi sürecinde şeffaflık, güvenlik ve hukuka uygunluk teminat altına alınmış olur.

 

Saygılarımızla,
Zümbül Hukuk ve Danışmanlık
info@zumbul.av.tr

İnternet sitemizde bulunan her türlü bilgi ve belge Avukatlık Kanunu ve ilgili diğer mevzuat ile Türkiye Barolar Birliği’nin Avukatlık Meslek Kuralları dikkate alınarak Zümbül Hukuk ve Danışmanlık tarafından yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, bu yayınlarda kesinlikle reklam ve/veya ticari amaç güdülmemiştir. İnternet sitemizdeki her türlü bilgi ve belge genel geçer nitelikte olup hiçbir suretle bu yayınların eksiksiz, doğru, güncel ve güvenilir olduğu garanti ve taahhüt edilmemektedir. İnternet sitemizde yer verilen yayınlardaki bilgilerle ilgili olarak bir avukata/uzmana danışmadan söz konusu bilgi ve belgelere dayanılarak hareket edilmemelidir. İnternet sitemizdeki yayınlarda yer verilen linkler kamuya açık kaynaklardan elde edilerek yalnızca ziyaretçilerin diğer bilgi ve belgelere ulaşmasını kolaylaştırmak amacıyla bulunmaktadır. Bu linkler hiçbir şekilde link verilen kişi, kurum ve kuruluşları tavsiye ve/veya onay anlamına gelmemektedir. İnternet sitemizdeki yayınlar hiçbir şekilde hukuki danışmanlık sunulması veya internet sitemize herhangi bir suretle ulaşan ziyaretçiler ile avukat-müvekkil ilişkisi oluşturulduğu anlamına gelmemektedir. İnternet sitemizdeki tüm içerikler Zümbül Hukuk ve Danışmanlık mülkiyetindedir ve hiçbir içerik yazılı izin alınmaksızın kopyalanamaz, çoğaltılamaz ve atıf yapılmadan kullanılamaz.