Duyurular

Kişiye Özlük Dosyasının Verilmemesi Nedeniyle Kişisel Verilerin Korunmasını İsteme Hakkının İhlal Edildiğine Dair Anayasa Mahkemesi Kararı

Anayasa Mahkemesi Başkanlığı’nın (“AYM”), özel hayata saygı kapsamındaki kişisel verilerin korunmasını isteme hakkının ihlal edildiğine ilişkin 2019/39889 başvuru numaralı ve 17.07.2024 tarihli “Fatma Çiğdem Tenker Köksal Başvurusu” isimli kararı (“Karar”), 17 Aralık 2024 ve 32755 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

 

Karar’a göre;

  • Başvuru, kişinin kendisi hakkındaki verilere erişim talebinin reddedilmesi nedeniyle özel hayata saygı hakkı kapsamındaki kişisel verilerin korunmasını isteme hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

 

  • Başvurucu, yurt dışı harcının eksik ödenmesi, Buenos Aires Büyükelçiliğindeki görevine dört yıllığına atanmışken görevlendirmesinin sona erdirilmesi gibi olayların arka planında özlük dosyasında yer alan sicil ve bilgilendirme notlarının etkili olduğunu iddiasıyla birden çok kez Dışişleri Bakanlığından bilgi edinme talebinde bulunmuştur. Bu taleplerinin bir kısmına cevap verilmemiş, diğer bir kısmı ise hukuka aykırı bir şekilde reddedilmiştir.

 

  • Dışişleri Bakanlığından temin edilen görüş yazısında başvurucunun özlük dosyasında sicil amirleri gibi üçüncü kişilere ait kişisel bilgilerin ve görüşlerin yer aldığı, bu haliyle 9/10/2003 tarihli ve 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu'nun 21. maddesinin yalnızca başvurucu yönünden bir hak sağlamadığı ve özlük dosyasında yer alan diğer üçüncü kişilerin özel hayatının gizliliğinin korunması adına söz konusu bilgilerin verilmemesinin hukuka uygun olduğu belirtilmiştir.

 

  • Başvuruya konu şikayetler, özel hayata saygı hakkı ile bağlantılıdır. Özel hayata saygı hakkı Anayasa'nın 20. maddesinde koruma altına alınmıştır. Devlet, kişilerin özel ve aile hayatına keyfi olarak müdahale etmemek ve üçüncü kişilerin haksız saldırılarını önlemekle yükümlüdür. Özel hayata saygı hakkı kapsamında korunan hukuksal çıkarlardan biri de bireyin mahremiyet hakkıdır. Ancak mahremiyet hakkı sadece yalnız kalma hakkından ibaret olmayıp bu hak, bireyin kendisiyle ilgili bilgileri kontrol edebilme hakkını da kapsamaktadır.

 

  • Özel hayata saygı hakkının kapsamında olan bireylerin kişisel verilerinin korunması hakkı, Anayasa'nın 20. maddesinde açık olarak düzenlenmiştir. Bu düzenlemede herkesin kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahip olduğu, bu hakkın kişinin kendisiyle ilgili kişisel veriler hakkında bilgilendirilme, bu verilere erişme, bunların düzeltilmesini veya silinmesini talep etme ve amaçları doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığını öğrenmeyi de kapsadığı yer almaktadır.

​

  • Sicil raporlarında; devlet memurunun dönem içinde disipline riayeti, sorumluluk duygusu, verimlilik ve çalışkanlığı, görevine bağlılığı, iş heyecanı, mesleki bilgisi, tarafsızlığı, iş arkadaşlarına, amirlerine ve iş sahiplerine karşı tutumu gibi konular yer almaktadır. Mesleki faaliyetlerin değerlendirildiği sicil raporlarının belirtilen önemi, taşıdığı mahiyet ve içeriği sebebiyle kişisel veri niteliğinde olduğu hususunda tereddüt bulunmamaktadır.

 

  • Kamu Personel Tebliği ve 4982 sayılı Kanun'un 21. maddesinde yer alan ve özel hayatın gizliliği ilkesine gönderme yapan düzenlemeler kişilerin kendileri yönünden değil ancak kendileri ile ilgili bilgilerin üçüncü kişilere verilmesi yönünden sınırlama getirmektedir.

 

  • Anayasa’nın 20. maddesinin üçüncü fıkrası ile bağlantılı kişisel veri düzenlemeleri bir bütün olarak değerlendirilerek karar verilmesi gerekirken yargı mercileri Kamu Personel Tebliği'ni kişilerin kendileri hakkındaki bilgilere erişim talepleri yönünden de sınırlama getirdiği şeklinde yorumlamış ve başvurucunun kişisel verilere erişim talebini başkaca herhangi bir değerlendirme yapmadan reddetmiştir. Anayasa'nın 13. maddesinde öngörülen kanunilik ölçütüne ilişkin ilkeler dikkate alındığında kanunda öngörülen normun kapsamına girmediği anlaşılan bir işlem ve eylemi hatalı olarak o normun kapsamında gören bir yargısal yorum öngörülebilirlik şartını sağlamamaktadır.

 

  • Anayasa'nın 20. maddesinde güvence altına alınan özel hayata saygı hakkı kapsamında kişisel verilerin korunmasını isteme hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE oybirliği ile karar verilmiştir.

 

Karar’ın tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.

 

Saygılarımızla,

Zümbül Hukuk ve Danışmanlık

info@zumbul.av.tr