Duyurular

Kişisel Verileri Koruma Kurumu Tarafından Hazırlanan Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numaralarının İşlenmesi Hakkında Rehber

Kişisel Verilerin Korunması Hukuku, IT (Information Technology) Law

Kişisel Verileri Koruma Kurumu (“Kurum”) tarafından 16 Ocak 2024 tarihinde paylaşılan Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numaralarının İşlenmesi Hakkında Rehber (“Rehber”) ile e-ticaret, kargo, taşımacılık, elektronik haberleşme, sigortacılık gibi sektörlerin yanında kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlerde T.C. kimlik numarasının işlenmesine ilişkin 6698 sayılı sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (“Kanun”) uyarınca alınması gereken tedbirler vurgulanmıştır.

Rehber ile Kurum’un görev ve kapsamına ilişkin tanıtımlar yapıldıktan sonra Rehber’in amacı ve kapsamı şu şekilde belirtilmiştir: “Kurumumuza intikal eden muhtelif sayıdaki şikâyet ve ihbarda; işlenmesi durumunda mahiyeti gereği ilgili kişilerin diğer kişisel verilerine de erişim imkânı sağlayan Türkiye Cumhuriyeti (T.C.) kimlik numaralarının farklı yöntemler mümkün iken doğrudan işlenmesi yoluna gidildiğine yönelik iddialara rastlanılmaktadır. Bu sebeple T.C. kimlik numarasının işlenmesi faaliyetinde dikkat edilmesi gereken hususlarda bir bilgilendirme yapılması gereği hasıl olmuştur.”

Rehber’e göre;

  • T.C. kimlik numarası, Kanun’da sınırlı olarak sayılan özel nitelikli kişisel veriler arasında yer almamasına karşın elde edilmesi hâlinde bununla ilişkilendirilmiş olan diğer kişisel verilere de ulaşılabilmesi riskiyle genel nitelikli kişisel veriler arasında önemli bir yere sahip olmuştur.
  • Kurum’a iletilen ihbar ve şikayetlerin en çok Kanun’un 4’üncü maddesinde yer alan genel ilkelerden “işlendikleri amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olma ilkesi” ni ihlal ettiği görülmüştür.
  • Kurum’a göre bir kişisel veri işleme faaliyetinin ölçülülük ilkesine uygun olabilmesi için;
  • Kişisel veri işleme faaliyetinin ulaşılmak istenen amaca erişmek için elverişli olması (elverişlilik),
  • Kişisel veri işlemenin ulaşılmak istenen amaç bakımından gerekli olması (gereklilik),
  • Kişisel veri işlemeyle ulaşılmak istenilen amaç ile işlemenin orantılı olması (orantılılık) kriterlerini kümülatif olarak sağlaması

gerekmektedir.

  • Kişisel veri işleme faaliyetinin ölçülülük ilkesine uygun olması açısından şu örneğe yer verilmiştir: “Örneğin; bir mobil uygulamada kişinin kimliğinin doğrulanması amacıyla T.C. kimlik numarasının işlenmesi elverişli bir yol olmakla birlikte, telefon numarasıyla doğrulama yapılabiliyorken T.C. kimlik numarası ile doğrulama yapılması kişilerin kişisel verilerinin korunması hakkını daha fazla sınırlayan bir müdahale olacağından söz konusu işlemenin gerekli ve orantılı olduğundan bahsedilemeyecektir.”
  • Ulusal kimlik numarasının yanı sıra vergi kimlik numarası, pasaport numarası ve sosyal güvenlik numarası gibi vatandaşların benzersiz olarak tanımlanmasını sağlayan genele yönelik tanımlayıcı kişisel verilere; Kanun’un mehaz alındığı 95/46/EC sayılı Avrupa Birliği (“AB”) Direktif’inde ve Avrupa Birliği’nde yürürlükte olan 2016/679 sayılı Genel Veri Koruma Tüzüğü’nde (“Tüzük”) özel önem atfedildiği belirtilmiştir.
  • Rehber’de “T.C Kimlik Numarasının İşlenmesinin Öngörüldüğü Durumlar” şu şekilde sayılmıştır:
  • Mal ve Hizmet Alışverişi için Fatura Düzenlenmesi sonucu;

213 sayılı Kanun’un 232’nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan mal ve hizmet satışları için her şartta fatura düzenleneceği ve söz konusu faturada müşterinin gerçek kişi mükellef olması hâlinde, 01.07.2006 tarihinden itibaren vergi kimlik numarası ile eşleştirilmiş olan T.C. kimlik numarasının faturada yer alması,

Mükellef olmayan nihai tüketiciye yönelik düzenlenen faturaların, müşterinin T.C. Kimlik Numarasını içermesinin hiçbir şekilde lüzumlu olmaması,

Malı yahut hizmeti satanın, “Bs” formu vasıtası ile T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına bildirim yapma yükümlülüğü doğrultusunda, şayet nihai tüketiciye satışı yapılan mal yahut hizmet tutarı 5.000 TL’nin üzerinde ise, bu satışın söz konusu form ile Bakanlığa bildirilmesinin gerekeceği ve bu formda nihai tüketicinin T.C. Kimlik Numarasının da bulunması

halleri,

  • Sipariş/Kargo Teslimatı sonucu;

Posta Gönderilerine İlişkin Güvenlik Tedbirlerine Yönelik Usul ve Esaslar’ın 4’üncü maddesi uyarınca posta gönderilerinin kabulü ve teslimi aşamasında hizmet sağlayıcıların talebi üzerine kargo şirketleri tarafından asgari olarak gerçek kişi alıcıların adı ve soyadı yanında kimlik numaraları da işlenmesi,

Uzaktan gerçekleştirilen alışverişlerde kargonun alıcıya teslimi aşamasında kargo firması yetkilisi tarafından asgari olarak adı-soyadı, T.C. kimlik numarasının (yabancı uyruklular için pasaport numarası, uluslararası geçerliliği olan muadili belgenin numarası veya T.C. yetkili mercilerince verilmiş kimliği tespite yarayan belge numarası) kayıt altına alınması

halleri,

  • Posta Gönderilerinin Teslimi sonucu;

Posta Gönderilerine İlişkin Güvenlik Tedbirlerine Yönelik Usul ve Esaslar’ın 4’üncü maddesi doğrultusunda, gönderici ve/veya alıcının gerçek kişi olması halinde teslim edenin ve teslim alanın T.C. kimlik numarasının işlenmesi hali,

  • ETAHS’a Yapılacak Şikâyet Başvuruları sonucu;

Elektronik Ticarette Hizmet Sağlayıcı ve Aracı Hizmet Sağlayıcılar Hakkında Yönetmelik (“Yönetmelik”) uyarınca fikri ve sınai sınai mülkiyet hakkı ihlaline yönelik elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcısına (ETAHS) yapılacak şikâyet başvurularında T.C. kimlik numarasının yer alması

halleri,

  • Esnaf Tarafından Ticari Elektronik İleti Gönderimi sonucu;

Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik uyarınca ticari elektronik iletinin başlığında veya içeriğinde veya kısa mesaj gibi sınırlı alanlar kullanılarak gönderilen ticari elektronik iletinin içeriğinde; tacirler için MERSİS numarası ve ticaret unvanına, esnaflar için adı ve soyadı ile T.C. kimlik numarasına yer verilmesi hali,

  • Gerçek Kişiler Tarafından, Ticari Elektronik İletilere İlişkin Ticaret Bakanlığı’na Şikâyette Bulunulması sonucu;

Ticari elektronik iletilere ilişkin şikâyet başvurularının (a) bendinde kısa mesaj yoluyla, (b) bendinde elektronik posta yoluyla, (c) bendinde sesli arama yoluyla yapılması halinde şikâyetçinin T.C. kimlik numarasının yer alması hali,

  • Ticaret Siciline Tescil Edilme ve Sicil Tasdiknamesi sonucu;

Ticaret Sicili Yönetmeliği’ne göre bir ticari işletmenin ve seçilen unvanın sicile tescili halinde verilen tasdiknamede, gerçek kişilerin T.C. kimlik numarasının da yer alması hali ise a) ticari temsilcinin tescili, b) derneklere ait ticari işletmelerin tescili, c) vakıflara ait ticari işletmelerin tescili, d) kamu tüzel kişileri ile kamuya yararlı dernekler ve gelirinin yarısından fazlasını kamu görevi niteliğindeki işlere harcayan vakıflara ait ticari işletmelerin tescili, e) donatma iştirakinin kuruluşunun ve sona ermesinin tescili, f) kolektif ve komandit şirketin ve bunların tasfiyesinin tescili, g) anonim şirketlerin kuruluşunun ve tasfiyesinin tescili, h) limited şirketlerin kuruluşunun ve tasfiyesinin tescili, i) anonim ve limited şirketler ile şirketler topluluğu denetçilerinin tescili, j) kooperatiflerin tescili, k) merkezleri Türkiye’de bulunan ticari işletmelerin şubelerinin tescili ve l) konkordato kararlarının tescili olmak üzere olmak üzere on iki ayrı başlıkta incelenmiştir.

  • Mahallî ve Genel Seçimler Kapsamında, Seçmen Listelerinin Askıya Çıkarılması, Seçime Girme Yeterliliğine Sahip Siyasî Partiler ile Paylaşılması sonucu;

2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’na göre seçime katılma yeterliliği bulunan partilere talep üzerine seçmen listelerinin imza karşılığında bilgisayar (CD veya Siyasi Partiler Portalı - SİPPORT) veya liste ortamında iletilmesi hali,

  • İcra Takip Talebinde Bulunma sonucu;

İcra takibinde alacaklının varsa T.C. kimlik numarası veya vergi kimlik numarası, alacaklı tarafından biliniyorsa borçlunun T.C. kimlik numarası veya vergi kimlik numarasının bulunması,

Borç ödemeden aciz vesikalarında Adalet Bakanlığınca tutulan aciz vesikası sicilinin üçüncü sütununda borçlunun T.C. kimlik numarasının yer alması

halleri,

  • Noterlikte Yapılan Hukukî İşlemler sonucu;

1512 sayılı Noterlik Kanunu sonucunda hukuki işlemlerin noter tarafından düzenlenmesinin bir tutanak şeklinde yapılması ve bu tutanakta ilgilinin ve varsa tercüman, tanık ve bilirkişinin kimlik bilgilerinin yer almasının zorunlu olduğu; 92’nci maddesinde onaylama şerhlerinde ilgilinin kimlik bilgilerinin yer almasının zorunlu olduğu; 101’inci maddesinde ise noterler tarafından ilgili Kanun’da sayılan haller haricinde kalan düzenleme yoluyla hazırlanan tutanaklarda ilgililerin kimlik bilgilerinin yer alması hali,

  • Tapu Kütüğüne Tescil sonucu;

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu uyarınca tapu kütüğüne tescil istemlerinde isteyenin kimliği belirtilmesi hali,

  • Dava Açma, İstinaf, Temyiz vb. İstemli Dilekçelerde;

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine göre vekilin, hakim tarafından verilen uyarıya uymaması sonucu duruşma salonundaki kişilerin kimlik bilgilerinin yazılarak tutanağa geçirilmesi,

Dava dilekçesinde davacının T.C kimlik numarasının yer alması,

İstinaf dilekçesinde, istinaf kararında, temyiz dilekçesinde başvuran, karşı taraf  ile ilk derece mahkemesinde katılanların kimliklerinin yer alması

İhtiyadi tedbir kararında tedbiri talep edenin T.C kimlik numarasının yer alması

halleri,

  • Aile Kütüklerinin Tutulması sonucu;

5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca her mahalle veya köy için ayrı tutulan aile kütüklerinde T.C. kimlik numarasının bulunması hali,

  • Boşanma veya Evliliğin İptali sonucu;

5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca boşanma veya evliliğin iptaline ilişkin kararlarda tarafların T.C. kimlik numarasının bulunması hali,

  • Gerçek Kişilere Verilen Tanıtıcı Belgeler sonucu;

5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’na göre kişiler adına düzenlenecek olan her türlü form, beyanname, kimlik kartı, vergi kimlik kartı, sürücü belgesi, pasaport gibi bütün tanıtıcı belgelerde T.C. kimlik numarasının bulunması hali,

  • 5490 sayılı Kanun Kapsamında İçişleri Bakanlığı’nca Kimlik Bilgilerinin Paylaşılması sonucu;

Kamu hizmeti sunan tüzel kişilikler, sigorta ve emeklilik şirketleri, 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu çerçevesinde faaliyette bulunan bankalar, bilgi amacı paylaşımıyla kurulmuş şirketler, finansal kiralama şirketleri, finansman şirketleri ile tasarruf finansman şirketleri, 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamındaki aracı kurumlar ve portföy yönetim şirketleri, ödeme hizmeti sağlayıcıları ile kimlik verilerinin paylaşılması hali,

  • Kimlik Paylaşımı Sistemi (KPS) uyarınca;

Kimlik Paylaşım Sistemi Yönetmeliği’ne göre KPS veri tabanında T.C. kimlik numarası bilgisinin yer alması ve yapılan anlaşmalara ve yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre, sisteme kayıtlı olan alıcı kurumlara iletilmesi hali,

  • Hekimler ve Sağlık Çalışanlarının “Beyaz Kod Kullanımı” sonucu;

Beyaz Kod Kullanım Süreci Kılavuzu uyarınca sağlık çalışanlarının, hasta veya hasta yakını tarafından şiddete, tehdide veya diğer suçlara maruz kaldıkları durumlarda Alo 113 hattını arayarak, Çalışan Hakları ve Güvenliği Birimine (ÇGB) başvurması sonucu şikâyette bulunanların T.C. kimlik numarasının işlenmesinin zorunlu olması hali,

  • Havayolu Bileti Düzenlenmesi sonucu;

2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu sonucu havayolu ile seyahat edecek kişilerin bilgilerinin, kişilerin seyahatini kolaylaştırmak veya güvenlik ve risk değerlendirmesi yapmak amacıyla işlenmesi,

E-bilet düzenleme izni alan hava yolu firmalarının düzenleyecekleri e-Biletlerde, yolcunun T.C. kimlik numarası veya pasaport numarasına yer verilmesi

Halleri,

  • Yolculuk, Etkinlik ve Spor Müsabakaları Biletlemeleri sonucu;

509 Sıra No.’lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği gereğince e-bilet düzenleyenin, yolcunun ve varsa bilet bedelini gider gösterecek mükellefin, elektronik yolcu listesini düzenleyen işletmenin, yolcunun, uluslararası seyahat edenin ve varsa taşıtı işleten mükellefin; sinema, tiyatro, konser gibi etkinlik biletlerinde e-bilet düzenleyenin Vergi Kimlik Numarası ya da T.C. kimlik numarasının bulunması,

Futbol dalında en üst lig ile bir altındaki ligde seyir alanlarına giriş için bir elektronik kart alınması

halleri,

  • Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi sonucu;

5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun’a göre kendileri nezdinde yapılan veya aracılık ettikleri işlemlerde işlem yapılmadan önce, işlem yapanlar ile nam veya hesaplarına işlem yapılanların kimliklerini tespit etmek zorunluluklarının bulunması sonucu MASAK tarafından erişim sistemi kurulabileceği ifade edilmiştir.

“Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair Tedbirler Hakkında Yönetmelik’e göre yükümlüler, müşteriyle ilgili olarak;

Sürekli iş ilişkisi tesisinde, daha önceden elde edilen müşteri kimlik bilgilerinin yeterliliği ve doğruluğu konusunda şüphe olduğunda ve şüpheli işlem bildirimini gerektiren durumlarda tutar gözetmeksizin,

İşlem tutarı ya da birbiriyle bağlantılı birden fazla işlemin toplam tutarı 185.000 TL veya üzerinde olduğunda veya elektronik transferlerde işlem tutarı ya da birbiriyle bağlantılı birden fazla işlemin toplam tutarı 15.000 TL veya üzerinde olduğunda

kimliğe ilişkin bilgileri almak ve bu bilgilerin doğruluğunu teyit etmek suretiyle müşterilerin ya da onlar nam ve hesabına hareket edenlerin kimliğini tespit etmek zorundadır.”

Rehber’de “T.C. Kimlik Numarası İçeren Belgelerin ya da Kimlik Bilgilerinin, Kimlik Tespiti ve Sair Amaçlarla Yetkili Mercilere İbrazı, Gösterilmesi veya Bildirilmesine İlişkin Durumlar” ise şu şekilde sayılmıştır:

  • Pay sahibi olunan şirketin genel kuruluna katılım,
  • Mesafeli sözleşme yapılması,
  • Genel ve mahallî seçimlerde oy verme,
  • Türkiye odalar ve borsalar birliği ile borsaların organ seçimlerinde oy verme,
  • Sendika seçimlerinde oy verme,
  • Sendika temsilcisinin kimliğinin işverene bildirilmesi,
  • Noterlikçe yapılan kimlik tespiti işlemleri,
  • Sağlık hizmet sunucularında yapılan kimlik tespiti işlemleri,
  • Özel veya resmi her türlü konaklama, dinlenme, bakım ve tedavi tesislerinin, ticaret ve sanat amacı güden bütün iş yerlerinin ve öğrenci yurtlarının sorumlu işleticileri ile bu gibi yerlerde çalışanlar ve barınanlar; resmi dairelerin yetkili amirleri; konutlarda sürekli veya geçici olarak kalanlar, çalışanlar veya konutlarını değiştirenlerin kimliklerinin tespiti ve bildirilmesi,
  • Elektronik ödeme hizmeti,
  • Elektronik haberleşme sektöründe kimlik doğrulama işlemleri,
  • Spor müsabakalarına bahis oynama ve ikramiye kazanma,
  • Milli piyango çekilişlerinden ikramiye kazanma,
  • Kolluk güçlerinin kimlik sorma yetkisi,
  • Özel hastanelerde biyometrik yöntemlerle kimlik doğrulama

 

Rehber’e ilişkin Kurum’un duyurusuna buradan ulaşabilirsiniz.

Rehber’in tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.

 

Saygılarımızla,

Zümbül Hukuk ve Danışmanlık

info@zumbul.av.tr