Duyurular

GİB Tarafından Hazırlanan İzaha Davet Uygulaması Rehberi Yayınlanmıştır

Gelir İdaresi Başkanlığı (“GİB”) tarafından, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun (“VUK”) 370 inci maddesinde düzenlenen izaha davet müessesesine ilişkin hazırlanan İzaha Davet Uygulaması Rehberi (“Rehber”) güncellenerek 10.10.2025 tarihinde GİB’in resmi internet sitesinde yayınlanmıştır.

Rehber özetle aşağıdaki şekildedir;

  • Rehber’in, yayımı tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat ile 519 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği dikkate alınarak hazırlandığı bildirilmiştir. Bu kapsamda, izaha davet müessesesinin amacı, kapsamı ve uygulama süreçlerine ilişkin açıklamalara yer verilmiştir.
  • İzaha davet; bilgi, belge, bulgu ve verilerden hareketle yapılan analizler sonucunda vergi ziyaına neden olma ihtimali görülen konular bakımından, yetkili mercilerce yapılan ön tespit üzerine mükelleften açıklama talep edilmesi şeklinde düzenlenmiştir. Müessese ile gönüllü uyumun artırılması, uyuşmazlıkların azaltılması ve mükellefin olayların gerçek mahiyetinin tespitine katkıda bulunması amaçlanmıştır.
  • Uygulama mükellef talebiyle değil, idarenin ön tespitiyle başlatılmaktadır. Ön tespit ve izaha davet işlemleri, Gelir İdaresi Başkanlığı ile Vergi Denetim Kurulu bünyesindeki Ön Tespit ve İzah Değerlendirme Komisyonları tarafından yürütülmektedir.
    • Şartlar: Ön tespit tarihine kadar konu hakkında ihbar bulunmaması, vergi incelemesine başlanmamış olması ve takdir komisyonuna sevk yapılmamış olması gerekmektedir. Konuya ilişkin ihbar bulunan mükelleflere izaha davet yazısı tebliğ edilmeyecektir.
  • Tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde yazılı veya sözlü izah yapılabileceği; aynı süre içinde izah yerine geçecek beyanname verilebileceği düzenlenmiştir. İzah; defter, belge ve VUK m. 3 kapsamında her türlü delille desteklenebilecektir. İzahların Dijital Vergi Dairesi üzerinden elektronik ortamda iletilmesi mümkün olacaktır.
  • Süresinde yapılan izah, Komisyon tarafından en geç 45 gün içinde karara bağlanacaktır:
    • Kabul: Vergi ziyaı bulunmadığı değerlendirilirse mükellefe bildirilecek; inceleme veya takdire sevk yapılmayacaktır.
    • Yetersizlik: İzah yeterli görülmezse, ön tespit tutanağındaki tutarın beyan edilerek ödenmesi gerektiği bildirilecek; mükellefin 30 gün içinde beyanname vermesi veya düzeltme yapması gerekecektir.
    • Beyan Verilmemesi: İzahın vergi ziyaını doğrulaması veya yetersiz olması ve beyanname verilmemesi hâlinde inceleme veya takdire sevk işlemleri yapılacaktır.
  • İzaha davet kapsamında beyanname verilerek, tahakkuk eden vergilerin 6183 sayılı Kanun m. 51 uyarınca belirlenen oran üzerinden hesaplanacak izah zammı ile birlikte aynı sürede ödenmesi şartıyla, vergi ziyaı cezası ziyaa uğratılan vergi üzerinden %20 oranında kesilecektir. Beyan sırasında, elektronik/kâğıt ortamındaki beyannameye ön tespit referans numarasının yazılması gerekmektedir.
  • VUK m. 370/a kapsamında kesilen %20 oranındaki vergi ziyaı cezası için mükellefler VUK m. 376 çerçevesinde cezada indirim talep edebilecekleri gibi tarhiyat sonrası uzlaşma başvurusunda da bulunabilecektir.
  • Tahakkuk eden vergiler ile izah zammının 30 gün içinde ödenmemesi hâlinde, %20 oranındaki indirimli ceza %50 üzerinden ikmal edilecek; izah zammı gecikme faizine dönüşecektir. İndirim koşulları sağlanmaksızın, inceleme/sevk öncesi kendiliğinden beyan hâlinde VUK m. 344 uyarınca %50 oranında vergi ziyaı cezası uygulanacaktır.
  • VUK m. 359 kapsamındaki kaçakçılık fiillerinde izaha davet uygulanmayacaktır. Ancak sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge (SMİYB) kullanımına ilişkin ön tespitlerde; kullanılan belge tutarının 2025 takvim yılında 700.000 TL’yi aşmaması veya aşılsa dahi ilgili yıldaki toplam mal ve hizmet alımlarının %5’ini geçmemesi şartıyla SMİYB ön tespit yazısı tebliğ edilebilecek; mükelleflerin 30 gün içinde beyannamelerini düzeltmeleri ve ödemede bulunmaları gerekecektir. Bu kapsamda kesilen %20 oranındaki vergi ziyaı cezası için tarhiyat sonrası uzlaşma yolu kapalı olup VUK m. 376 kapsamında cezada indirim talep edilebilecektir.

Rehber’in tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.

Saygılarımızla,

Zümbül Hukuk ve Danışmanlık

info@zumbul.av.tr

İnternet sitemizde bulunan her türlü bilgi ve belge Avukatlık Kanunu ve ilgili diğer mevzuat ile Türkiye Barolar Birliği’nin Avukatlık Meslek Kuralları dikkate alınarak Zümbül Hukuk ve Danışmanlık tarafından yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, bu yayınlarda kesinlikle reklam ve/veya ticari amaç güdülmemiştir. İnternet sitemizdeki her türlü bilgi ve belge genel geçer nitelikte olup hiçbir suretle bu yayınların eksiksiz, doğru, güncel ve güvenilir olduğu garanti ve taahhüt edilmemektedir. İnternet sitemizde yer verilen yayınlardaki bilgilerle ilgili olarak bir avukata/uzmana danışmadan söz konusu bilgi ve belgelere dayanılarak hareket edilmemelidir. İnternet sitemizdeki yayınlarda yer verilen linkler kamuya açık kaynaklardan elde edilerek yalnızca ziyaretçilerin diğer bilgi ve belgelere ulaşmasını kolaylaştırmak amacıyla bulunmaktadır. Bu linkler hiçbir şekilde link verilen kişi, kurum ve kuruluşları tavsiye ve/veya onay anlamına gelmemektedir. İnternet sitemizdeki yayınlar hiçbir şekilde hukuki danışmanlık sunulması veya internet sitemize herhangi bir suretle ulaşan ziyaretçiler ile avukat-müvekkil ilişkisi oluşturulduğu anlamına gelmemektedir. İnternet sitemizdeki tüm içerikler Zümbül Hukuk ve Danışmanlık mülkiyetindedir ve hiçbir içerik yazılı izin alınmaksızın kopyalanamaz, çoğaltılamaz ve atıf yapılmadan kullanılamaz.