Belirli Bir Miktar Gösterilerek Açılan Tam Yargı Davasında Temyiz Aşamasında Yapılan Miktar Artırım Talebinin Reddedilmesi Nedeniyle Mahkemeye Erişim Hakkının İhlal Edildiğine Dair Anayasa Mahkemesi Kararı

Anayasa Mahkemesi Başkanlığı’nın (“AYM”), adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine ilişkin 2019/30300 başvuru numaralı ve 18.7.2024 tarihli “Kombassan Kağıt Matbaa Gıda ve Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş.  Başvurusu” isimli kararı (“Karar”), 31 Aralık 2024 ve 32769 sayılı Resmî Gazete ’de yayımlanmıştır.

Karar’a göre;

• Başvuru, belirli bir miktar gösterilerek açılan tam yargı davasında temyiz aşamasında yapılan miktar artırım talebinin reddedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
• Anayasa'nın 36. maddesinin birinci fıkrasında, herkesin yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddiada bulunma ve savunma hakkına sahip olduğu belirtilmiştir. Dolayısıyla mahkemeye erişim hakkı, Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan hak arama özgürlüğünün unsurlarındandır.

AYM tarafından;

• Temyiz aşamasında yapılan ve dava dilekçesinde belirtilen değeri artırım talebinin ancak ilk derece mahkemesince karar verilinceye kadar yapılabileceği gerekçesiyle, uyuşmazlığın bu kısmı yönünden esasa yönelik herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın reddedilmesinin mahkemeye erişim hakkına yönelik bir müdahale teşkil ettiği,
• Davadaki talep miktarının artırılmasının dava sürecindeki belirli bir aşama ile sınırlandırılmasının usul ekonomisi ile iyi adalet yönetimi ilkesinin sağlanarak kamu yararı amacımın gerçekleştirilmesi şeklinde meşru bir amaca yönelik olduğu,
• Somut olayda, mahkeme miktar artırımı talebine esas alınabilecek bilgileri içeren ara karar cevabını başvurucuya tebliğ etmeden davayı karara bağlayarak bu durumun oluşmasına sebebiyet verdiği,
• Dava değerini arttırma imkânı verilmeden taleple bağlılık ilkesi gereği davanın kabulüne karar verilmesi üzerine yapılan temyiz başvurusunun dava değerini artırım talebinin ilk derece mahkemesince karar verilinceye kadar yapılabileceği gerekçesiyle reddedilmesi, başvurucuya aşırı külfet yüklemekte ve bu durum başvurucunun mahkemeye erişim hakkına yapılan müdahaleyi ölçüsüz kıldığı,

belirtilerek müdahalenin ölçüsüz olduğuna Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE oybirliğiyle karar verilmiştir.

Karar’ın tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.

Saygılarımızla,

Zümbül Hukuk ve Danışmanlık

info@zumbul.av.tr