BDDK Tarafından Hazırlanan Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmelik Yürürlüğe Konulmuştur

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (“Kurum”) tarafından 21.12.2023 tarihli ve 32406 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmelik (“Yönetmelik”) ile kredi açma yetkisinin devri, bankanın dâhil olduğu risk grubu ve mensupları ile ilişkileri, kredi derecelendirme notu ile sektörel ve mali analiz raporları, konut, taşıt ve diğer tüketici kredilerine ilişkin sınırlamalar ve sorunlu alacakların çözümlenmesi gibi konulara ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiştir.

19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununun (“Kanun”) 43 üncü, 48 inci, 50 nci, 51 inci, 52 nci, 53 üncü ve 93 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanan söz konusu Yönetmelik’e göre;

• Bankalarda kredi açma yetkisi esas itibarıyla yönetim kuruluna ait olacak iken yönetim kurulu kredi açma yetkisini teşkil edeceği kredi komitesine veya genel müdürlüğe devredebilecektir. Bu hususta genel müdürlüğün yazılı önerisi aranacaktır.
• Yönetim kurulu, kredi komitesi, genel müdür, genel müdür yardımcısı, genel müdür veya genel müdür yardımcısının yer aldığı komiteler yetkisinde açılacak krediler için yapılacak önerilerde, kredi talebinde bulunanların mali tahlil ve istihbarat raporlarının ekli olması zorunlu olacaktır.
• Bir gerçek veya tüzel kişiye açılacak kredi sınırının tespitinde, yönetim kurulu, en fazla, kredi komitesine özkaynakların yüzde onu, genel müdürlüğe yüzde biri tutarındaki kredi açma yetkisini devredebilecektir.
• Kredi açma yetkisini haiz olanlar, kendileri ile eş ve velâyeti altındaki çocuklarının veya bunlarla risk grubu oluşturan diğer gerçek ve tüzel kişilerin taraf olduğu kredi işlemlerine ilişkin değerlendirme ve karar verme aşamalarında yer alamayacak ve bu hususu yazılı olarak denetim komitesine bildirecektir.
• Banka yönetim kurulunun, kredilerle ilgili olarak vereceği görevleri yapmak üzere, Kanunun 25 inci maddesine göre süre hariç genel müdürde aranan şartları taşıyan üyeleri arasından seçeceği en az iki üye ile banka genel müdürü veya vekilinden oluşan bir kredi komitesi kurulabilinecektir.
• Türkiye’de şube açmak suretiyle faaliyet gösteren yabancı bankalarda kredi komitesi kurulması halinde, müdürler kurulu aynı zamanda kredi komitesi görevini yürütecektir.
• Kredi komitesi tüm üyelerin katılımı ile toplanıp oy birliği ile verdiği kararlar doğrudan, oy çokluğu ile verdiği kararlar yönetim kurulunun onayından sonra uygulanacaktır.
• Yönetim kurulu, kredi komitesinin faaliyetlerini denetlemekle yükümlü olacaktır.
• Bankalar, kredileri nedeniyle maruz kalınacak riskleri ölçmek, karşı tarafın malî gücünü düzenli olarak analiz etmek ve izlemek, gerekli bilgi ve belgeleri temin etmek ve bunlara ilişkin esasları belirlemek zorunda olup bu kapsamda asgari olarak Yönetmelik’in 8 ilâ 10 uncu maddelerinde belirtilen hesap durumu belgesi ve ilave belgeleri temin edecektir.
• Canlı alacak olarak izlenen kredilerden Kurulca kapsamı belirlenecek olanlar için 17/4/2012 tarihli ve 28267 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Derecelendirme Kuruluşlarının Yetkilendirilmesine ve Faaliyetlerine İlişkin Esaslar Hakkında Yönetmelik kapsamında yetkilendirilmiş bir kuruluşun verdiği kredi derecelendirme notunun alınması zorunlu olacaktır.
• Tüketicilere, konut edinmeleri amacıyla kullandırılacak kredilerde ve taşıt kredileri hariç konut teminatlı kredilerde, kredi teminat oranının azami sınırı ve binek araç edinimi amacıyla kullandırılacak taşıt kredilerinde ve taşıt teminatlı kredilerde veya yapılacak finansal kiralama işlemlerinde kredi teminat oranının azami sınırı Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü alınarak, Kurulca belirlenecektir.
• İkinci el binek araçlarda taşıtın değerinin tespitinde kasko değeri esas alınacaktır.
• Yapılacak denetimler ve değerlendirmeler neticesinde bankaların sorunlu alacaklarında ya da alacaklardan dolayı edinilen varlıklarında yüksek ya da artan düzeyde artış, hızlı kredi büyümesi veya düşük karşılık ayırma oranları gibi kredi riskinde artışa işaret eden durumların tespit edilmesi halinde, Kurum bu bankalardan da sorunlu alacak stratejisi oluşturmasını ve çözümleme birimleri kurulmasını isteyebilecektir.
• Bankalarca hazırlanacak sorunlu alacak stratejisinin üç yıllık bir zaman dilimini öngörmesi ve asgari olarak, sorunlu alacakların çözümlenmesine ve alacaklardan dolayı edinilen varlıkların yönetilmesine ilişkin takvime bağlı niceliksel hedefleri içermesi ve buna yönelik bir operasyonel plan ile desteklenmesi gerekecektir.
• Katılım bankalarının fon kullandırma yöntemleri Yönetmelik’in 16 ncı maddesine göre belirlenecektir.
• Söz konusu Yönetmelik ile 1/11/2006 tarihli ve 26333 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Yönetmeliğin bankalarca alınması zorunlu ilave belgelere ilişkin 9 uncu maddesinin dördüncü fıkrası 1/7/2024 tarihinde, diğer hükümleri 1/1/2024 tarihinde yürürlüğe girecektir.

Yönetmeliğin tam metnine ve eklerine buradan ulaşabilirsiniz.

Saygılarımızla,

Zümbül Hukuk ve Danışmanlık

info@zumbul.av.tr