Duyurular
AYM Tarafından Geçit Hakkı Bedelinin Hüküm Tarihine Göre Güncellenmemesi Nedeniyle Mülkiyet Hakkının İhlal Edildiğine Karar Verilmiştir
Anayasa Mahkemesi Başkanlığı ("AYM") tarafından 2020/22340 numaralı bireysel başvuru sonucunda verilen 5 Mayıs 2026 tarihli karar ("Karar") 4 Kasım 2026 tarihli ve 33420 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
Karar kapsamında özetle aşağıdaki hususlara yer verilmiştir:
- Karar, geçit hakkı bedelinin düşük belirlenmesi ve enflasyon karşısında değer kaybına uğratılarak ödenmesi nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
- Başvurucu aleyhine tarlasının komşu parsel maliki tarafından, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 747. maddesi uyarınca geçit hakkı tesisi talebiyle, yola geçişi olmayan tarla için dava açılmıştır. İlgili bilirkişi raporunda en uygun güzergâhın başvurucunun taşınmazı olduğu belirtilerek bedel davacı tarafından depo edilmiştir. Başvurucu tarafından bu husus ile ilgili olarak davanın üzerinden uzun süre geçtiği ve taşınmaz değerindeki artışın dikkate alınmadığı ileri sürülmüş; ancak dava tarihine göre belirlenen bedelin esas alınmasına karar verilmiştir.
- İstinaf kararına karşı temyiz kanun yoluna başvurulması üzerine Yargıtay tarafından, taşınmazın 1. derece doğal sit alanında kalması nedeniyle Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun görüşünün alınması gerektiği gerekçesiyle bozma kararı verilmiştir. Bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, aynı bedel üzerinden davanın yeniden kabulüne karar verilmiştir. Bedelin karar tarihine göre yeniden belirlenmesi gerektiğine ilişkin temyiz itirazlarına rağmen karar, tescile ilişkin kısımlar yönünden düzeltilerek onanmıştır.
- Somut olayda yargılamanın yaklaşık 6 yıl 10 ay sürdüğü ancak bedelin dava tarihine göre belirlendiği tespit edilmiştir. Bu süre zarfında geçit hakkı bedelinde meydana gelecek değer artışının hesaba katılmamasının menfaatler dengesini başvurucu aleyhine bozduğu ve başvurucuya bireysel olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediği değerlendirilmiştir. Bu çerçevede, mülkiyet hakkını koruyacak hukuki mekanizmalar mevcut olmasına rağmen somut olayda bu güvencelerin sağlanmadığı sonucuna varılmıştır.
- Bu nedenle AYM tarafından, Anayasa’nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlal edildiğine oybirliğiyle karar verilmiş; bedelin enflasyon karşısında değer kaybına uğratıldığına ilişkin iddianın ise bu tespit karşısında ayrıca incelenmesine gerek görülmemiştir. İhlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere kararın ilgili yargı mercilerine gönderilmesine hükmedilmiştir. Başvurucunun tazminat talebi reddedilmiş, 40.446,90 TL yargılama giderinin başvurucuya ödenmesine karar verilmiştir.
Karar’ın tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.
Saygılarımızla,
Zümbül Hukuk ve Danışmanlık
İnternet sitemizde bulunan her türlü bilgi ve belge Avukatlık Kanunu ve ilgili diğer mevzuat ile Türkiye Barolar Birliği’nin Avukatlık Meslek Kuralları dikkate alınarak Zümbül Hukuk ve Danışmanlık tarafından yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, bu yayınlarda kesinlikle reklam ve/veya ticari amaç güdülmemiştir. İnternet sitemizdeki her türlü bilgi ve belge genel geçer nitelikte olup hiçbir suretle bu yayınların eksiksiz, doğru, güncel ve güvenilir olduğu garanti ve taahhüt edilmemektedir. İnternet sitemizde yer verilen yayınlardaki bilgilerle ilgili olarak bir avukata/uzmana danışmadan söz konusu bilgi ve belgelere dayanılarak hareket edilmemelidir. İnternet sitemizdeki yayınlarda yer verilen linkler kamuya açık kaynaklardan elde edilerek yalnızca ziyaretçilerin diğer bilgi ve belgelere ulaşmasını kolaylaştırmak amacıyla bulunmaktadır. Bu linkler hiçbir şekilde link verilen kişi, kurum ve kuruluşları tavsiye ve/veya onay anlamına gelmemektedir. İnternet sitemizdeki yayınlar hiçbir şekilde hukuki danışmanlık sunulması veya internet sitemize herhangi bir suretle ulaşan ziyaretçiler ile avukat-müvekkil ilişkisi oluşturulduğu anlamına gelmemektedir.
Türkçe
English