AYM Tarafından Türk Tabipleri Birliği Kanunu'nun 39. Maddesi İptal Edilmiştir

Anayasa Mahkemesi Başkanlığı (“AYM”) tarafından, 23/1/1953 tarihli ve 6023 sayılı Türk Tabipleri Birliği Kanunu'nun 39. maddesinin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilen 11.02.2025 tarihli ve 2024/177 E., 2025/40 K. sayılı Karar (“Karar”), 29.04.2025 tarihli ve 32885 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

Karar'da özetle şu hususlara yer verilmiştir;

İptale konu olan madde aşağıdaki gibidir;

"Madde 39 Haysiyet Divanı, evrakı kendisine tevdi edilen azaların fiil ve hareketlerinin mahiyetine göre aşağıdaki inzibati cezaları verir:

a) Yazılı ihtar,

b) (Değişik: 23/3/2006 - 5477/6 md.) O yılki en yüksek yıllık üye aidatının üç katından az, beş katından fazla olmayan para cezası,

c) 15 günden 6 aya kadar geçici olarak sanat icrasından meni,

d) Bir mintakada üç defa sanat icrasından meni cezası almış olanları o mintakada çalışmaktan meni.

Haysiyet divanları, bu cezaların verilmesinde sıra gözetmeksizin geniş takdir hakkını kullanırlar."

Başvuru kararında; itiraz konusu düzenlemede disiplin uygulamalarına ilişkin herhangi bir ilkenin belirlenmediği, hangi fiillere hangi tür disiplin cezalarının uygulanacağına dair ayrıntılı bir kural öngörülmediği, bu nedenle idareye sınırsız bir takdir yetkisi tanındığı ifade edilmiştir. Aynı fiil nedeniyle en hafif veya en ağır cezanın uygulanmasının mümkün olabildiği, disiplin suçları ve cezaları bakımından kanuni güvence sağlanamadığı ve bireylerin hukuki durumlarını yeterli açıklık ve kesinlikte öngöremedikleri belirtilmiştir. Bu durumun suçta ve cezada kanunilik ilkesini ihlal ettiği ileri sürülmüştür.
İtiraz konusu düzenlemede, tabip odası haysiyet divanının, üyeleri hakkında fiil ve hareketlerinin mahiyetine göre çeşitli disiplin cezaları (yazılı ihtar, para cezası, geçici sanat icrasından men, belirli bölgelerde çalışmaktan men) uygulayabileceği belirtilmiş, ancak cezaların belirlenmesinde haysiyet divanına geniş bir takdir yetkisi tanınmıştır.
AYM tarafından haysiyet divanının, hangi fiile hangi cezanın uygulanacağı konusunda herhangi bir ilke veya bağlayıcı ölçütle sınırlanmadığı, disiplin suçları ve cezaları arasında yeterli bağlantı kurulmadığı belirtilmiştir.
22/9/2021 tarihli ve E.2021/16, K.2021/62 sayılı Karar’da, Anayasa Mahkemesi tarafından 6643 sayılı Türk Eczacıları Birliği Kanunu'nun eczacı odaları haysiyet divanına görev ve yetki veren 30. maddesinin ilgili kısmı incelenmiştir. İnceleme sonucunda düzenlemede disiplin cezalarına konu fiil ve olgular ile uygulanacak hukuki yaptırımlar arasında yeterli açıklık ve kesinlik bulunmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca bireylerin hukuki durumlarını öngörebilmelerine imkân tanınmadığı belirlenmiştir. Bu gerekçelerle söz konusu hükmün Anayasa'nın 2. maddesine aykırı olduğu sonucuna varılmış ve hükmün iptaline karar verilmiştir.
AYM tarafından, itiraz konusu kural bakımından da anılan karardan ayrılmayı gerektirir bir durum bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu gerekçelerle kuralın Anayasa'nın 2. maddesine aykırı olduğu değerlendirilmiş ve iptaline karar verilmiştir.
İptal hüküm Karar’ın Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz (9) ay sonra yürürlüğe girecektir.

Karar’ın tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.

Saygılarımızla,

Zümbül Hukuk ve Danışmanlık

info@zumbul.av.tr

İnternet sitemizde bulunan her türlü bilgi ve belge Avukatlık Kanunu ve ilgili diğer mevzuat ile Türkiye Barolar Birliği’nin Avukatlık Meslek Kuralları dikkate alınarak Zümbül Hukuk ve Danışmanlık tarafından yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, bu yayınlarda kesinlikle reklam ve/veya ticari amaç güdülmemiştir. İnternet sitemizdeki her türlü bilgi ve belge genel geçer nitelikte olup hiçbir suretle bu yayınların eksiksiz, doğru, güncel ve güvenilir olduğu garanti ve taahhüt edilmemektedir. İnternet sitemizde yer verilen yayınlardaki bilgilerle ilgili olarak bir avukata/uzmana danışmadan söz konusu bilgi ve belgelere dayanılarak hareket edilmemelidir. İnternet sitemizdeki yayınlarda yer verilen linkler kamuya açık kaynaklardan elde edilerek yalnızca ziyaretçilerin diğer bilgi ve belgelere ulaşmasını kolaylaştırmak amacıyla bulunmaktadır. Bu linkler hiçbir şekilde link verilen kişi, kurum ve kuruluşları tavsiye ve/veya onay anlamına gelmemektedir. İnternet sitemizdeki yayınlar hiçbir şekilde hukuki danışmanlık sunulması veya internet sitemize herhangi bir suretle ulaşan ziyaretçiler ile avukat-müvekkil ilişkisi oluşturulduğu anlamına gelmemektedir. İnternet sitemizdeki tüm içerikler Zümbül Hukuk ve Danışmanlık mülkiyetindedir ve hiçbir içerik yazılı izin alınmaksızın kopyalanamaz, çoğaltılamaz ve atıf yapılmadan kullanılamaz.