AYM Tarafından Araç Sicilindeki Uzun Süreli Elkoyma Tedbirleri Nedeniyle Mülkiyet ve Etkili Başvuru Haklarının İhlal Edildiğine Karar Verilmiştir

Anayasa Mahkemesi Başkanlığı (“AYM”) tarafından 2022/19376 başvuru numaralı ve 12.12.2024 tarihli Sait Görmüş başvurusu kararı (“Karar”)  33046 sayılı ve 13 Ekim 2025 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Karar’da özetle aşağıdaki hususlara yer verilmiştir;

• Başvuru, başvurucuya ait araç üzerine CMK m. 128 uyarınca trafik siciline şerh konulmak suretiyle uygulanan elkoyma tedbirinin yaklaşık on üç yıl sürmesine ilişkindir.
• İlk derece mahkemelerince 2013 ve 2021 yıllarında aracın müsaderesine yer olmadığına karar verilmiş olmasına rağmen, kararların temyiz edilmesi sebebiyle şerh kaldırılmamıştır. Yargıtay’ın 11.10.2023 tarihli kararıyla davanın zamanaşımı nedeniyle düşmesine ve şerhin kaldırılmasına karar verilmiş; tedbir 26.12.2023 tarihinde sona ermiştir.
• AYM tarafından;
  • Araç ekonomik bir değer teşkil ettiğinden mülk olarak kabul edilerek fiilen elkoyma uygulanmamış olsa da sicile konulan şerh nedeniyle başvurucunun ekonomik ve hukuki tasarruf yetkisinin uzun yıllar kısıtlandığı belirtilmiştir. Tedbirin 13 yılı aşkın süre devam etmesi, başvurucuya aşırı külfet yüklediği gerekçesiyle orantısız bulunmuştur.
  • Zararın tazmini için CMK m. 141 kapsamında bir yol öngörülmüş olsa da Yargıtay içtihatlarında sadece fiilen elkoyulan mallar için tazminat talebine izin verilmesi nedeniyle sicile şerh suretiyle konulan tedbirlerin bu kapsama girmediği tespit edilmiştir.
  • Bu durumun, uzun süren kısıtlamalardan doğan zararların telafisine yönelik etkili bir hukuk yolunun bulunmadığını gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır.
• Açıklanan gerekçelerle, Anayasa’nın 35. ve 40. maddelerinde güvence altına alınan mülkiyet hakkı ve etkili başvuru hakkının ihlal edildiğine OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
• Tespit edilen ihlalin yapısal nitelikte olması nedeniyle, pilot karar usulünün uygulanmasına, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için başvurucuya manevi tazminat ödenmesine ve TBMM’ye gerekli yasal düzenlemelerin yapılması yönünde bildirimde bulunulmasına hükmedilmiştir.

​Karar'ın tam metnine buradan ulaşabilirsiniz. 

Saygılarımızla,

Zümbül Hukuk ve Danışmanlık

info@zumbul.av.tr

İnternet sitemizde bulunan her türlü bilgi ve belge Avukatlık Kanunu ve ilgili diğer mevzuat ile Türkiye Barolar Birliği’nin Avukatlık Meslek Kuralları dikkate alınarak Zümbül Hukuk ve Danışmanlık tarafından yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, bu yayınlarda kesinlikle reklam ve/veya ticari amaç güdülmemiştir. İnternet sitemizdeki her türlü bilgi ve belge genel geçer nitelikte olup hiçbir suretle bu yayınların eksiksiz, doğru, güncel ve güvenilir olduğu garanti ve taahhüt edilmemektedir. İnternet sitemizde yer verilen yayınlardaki bilgilerle ilgili olarak bir avukata/uzmana danışmadan söz konusu bilgi ve belgelere dayanılarak hareket edilmemelidir. İnternet sitemizdeki yayınlarda yer verilen linkler kamuya açık kaynaklardan elde edilerek yalnızca ziyaretçilerin diğer bilgi ve belgelere ulaşmasını kolaylaştırmak amacıyla bulunmaktadır. Bu linkler hiçbir şekilde link verilen kişi, kurum ve kuruluşları tavsiye ve/veya onay anlamına gelmemektedir. İnternet sitemizdeki yayınlar hiçbir şekilde hukuki danışmanlık sunulması veya internet sitemize herhangi bir suretle ulaşan ziyaretçiler ile avukat-müvekkil ilişkisi oluşturulduğu anlamına gelmemektedir. İnternet sitemizdeki tüm içerikler Zümbül Hukuk ve Danışmanlık mülkiyetindedir ve hiçbir içerik yazılı izin alınmaksızın kopyalanamaz, çoğaltılamaz ve atıf yapılmadan kullanılamaz.