Duyurular

AYM Tarafından Manevi Tazminat Talepli Davalarda HMK’nın Karşı Taraf Vekâlet Ücretine İlişkin Hükmü İptal Edilmiştir

Anayasa Mahkemesi Başkanlığı (“AYM”)  tarafından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (“HMK”)  326. maddesinin ikinci fıkrasının Anayasa’ya aykırılığı iddiasıyla iptaline ilişkin 2024/29 E. 2024/226 K. sayılı ve 25/12/2024 tarihli kararı (“Karar”), 14.03.2025 tarihinde 32841 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Karar'da özetle şu hususlara yer verilmiştir;

  • İptale konu olan madde aşağıdaki gibidir;

"Yargılama giderlerinden sorumluluk

MADDE 326- (1) Kanunda yazılı håller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir.

(2) Davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırır.

(3) Aleyhine hüküm verilenler birden fazla ise mahkeme yargılama giderlerini, bunlar arasında paylaştırabileceği gibi, müteselsilen sorumlu tutulmalarma da karar verebilir."

  • Manevi tazminat davaları esas itibarıyla manevi zarara karşılık bir miktar paranın ödenmesi suretiyle manevi zararın giderilmesine ilişkin davalardır.
  • HMK’nın 326. maddesinin birinci fıkrasında, Kanun’da öngörülen haller dışında yargılama giderlerinin aleyhine hüküm verilen taraftan tahsil edileceği düzenlenmiştir. Maddenin itiraz konusu ikinci fıkrasında ise davada taraflardan her birinin kısmen haklı çıkması durumunda, mahkemenin yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştıracağı hükme bağlanmıştır.
  • Bu düzenleme "manevi tazminat davaları" yönünden incelendiğinde manevi tazminat davasının kısmen kabul edilmesi halinde, yargılama giderlerinin kabul ve ret oranına göre taraflar arasında paylaştırılmasını öngörmektedir.
  • Manevi tazminat davalarında hâkimin tazminat miktarını belirlemede geniş bir takdir yetkisine sahip olduğu ve bu tutarın matematiksel olarak hesaplanmasının mümkün olmadığı belirtilmiştir. Bu nedenle davacı tarafından mahkemeye yönelttiği talebin hangi oranda kabul edileceğini önceden öngörülmesi beklenemeyecektir.
  • Hâkimin takdir yetkisinin sınırsız olmaması ve içtihat istikrarının sağlanması da bu öngörülemezliği ortadan kaldırmamaktadır. Davacı talep ettiği tazminat miktarının bir kısmının reddedilmesi halinde, kural gereği yargılama giderlerinden sorumlu tutulmaktadır. Bu durum, davacı üzerinde talep miktarını yüksek belirleme baskısı yaratırken, aynı zamanda kısmen ret kararı verilmesi halinde mali yükümlülükle karşılaşmasına neden olmaktadır.
  • Böyle bir düzenleme davacıların temel hak ve özgürlükler çerçevesinde mahkemeye erişimini zorlaştırmaktadır.
  • Bu itibarla miktar belirtmek suretiyle manevi tazminat davasını açacak kişinin håkimin hükmedeceği tazminat tutarını, başka bir ifadeyle davanın sonunda talebinin hangi oranda haklı bulunacağını öngörebilmesinin mümkün olmadığı ve tazminat miktarının häkimin takdirine göre belirlendiği davalara ilişkin yargılama giderleri bakımından herhangi bir özel düzenlemenin de bulunmadığı gözetildiğinde kuralla mahkemeye erişim hakkına getirilen sınırlamanın "manevi tazminat davaları" yönünden kanunilik şartını sağlamadığı sonucuna ulaşılmıştır.
  • Açıklanan nedenler kuralın, "manevi tazminat davaları" yönünden Anayasa'nın 13. ve 36. maddelerine aykırılık teşkil etmesi sebebiyle AYM tarafından iptaline oyçokluğuyla karar verilmiştir.  
  • İptal hüküm Karar’ın Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz (9) ay sonra yürürlüğe girecektir.

Karar’ın tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.

Saygılarımızla,

Zümbül Hukuk ve Danışmanlık

info@zumbul.av.tr

 

İnternet sitemizde bulunan her türlü bilgi ve belge Avukatlık Kanunu ve ilgili diğer mevzuat ile Türkiye Barolar Birliği’nin Avukatlık Meslek Kuralları dikkate alınarak Zümbül Hukuk ve Danışmanlık tarafından yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, bu yayınlarda kesinlikle reklam ve/veya ticari amaç güdülmemiştir. İnternet sitemizdeki her türlü bilgi ve belge genel geçer nitelikte olup hiçbir suretle bu yayınların eksiksiz, doğru, güncel ve güvenilir olduğu garanti ve taahhüt edilmemektedir. İnternet sitemizde yer verilen yayınlardaki bilgilerle ilgili olarak bir avukata/uzmana danışmadan söz konusu bilgi ve belgelere dayanılarak hareket edilmemelidir. İnternet sitemizdeki yayınlarda yer verilen linkler kamuya açık kaynaklardan elde edilerek yalnızca ziyaretçilerin diğer bilgi ve belgelere ulaşmasını kolaylaştırmak amacıyla bulunmaktadır. Bu linkler hiçbir şekilde link verilen kişi, kurum ve kuruluşları tavsiye ve/veya onay anlamına gelmemektedir. İnternet sitemizdeki yayınlar hiçbir şekilde hukuki danışmanlık sunulması veya internet sitemize herhangi bir suretle ulaşan ziyaretçiler ile avukat-müvekkil ilişkisi oluşturulduğu anlamına gelmemektedir. İnternet sitemizdeki tüm içerikler Zümbül Hukuk ve Danışmanlık mülkiyetindedir ve hiçbir içerik yazılı izin alınmaksızın kopyalanamaz, çoğaltılamaz ve atıf yapılmadan kullanılamaz.