AYM’den Fiyat İstikrarı Komitesi’ne İlişkin İptal Kararı

Anayasa Mahkemesi Başkanlığı (“AYM”) tarafından 2024/113 esas ve 2025/177 karar sayılı, 10/9/2025 tarihli Anayasa Mahkemesi Kararı (“Karar”) 31 Aralık 2025 tarihli ve 33124 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

Karar’da özetle aşağıdaki hususlara yer verilmiştir;

• İptale konu hükümler aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir;

7319 sayılı Kanun’un 3. maddesiyle 4059 sayılı Kanun’un 1. maddesinin iptali talep edilen ikinci cümlenin eklendiği (4) numaralı fıkrası şöyledir:

“(4) Komite, görev alanı ile ilgili olarak kamu kurum ve kuruluşlarından her türlü veri ve bilgiyi talep edebilir. (Ek cümle:20/5/2021-7319/3 md.) Kamu kurum ve kuruluşları, talep edilen veri ve bilgiyi Komitenin belirleyeceği şekil ve süreler içerisinde vermekle yükümlüdür.”

7421 sayılı Kanun’un 9. maddesiyle 4059 sayılı Kanun’a eklenen 1/A maddesinin iptali talep edilen (7) numaralı fıkrası şöyledir:

“(7) Fiyat İstikrarı Komitesi, görev alanına giren konularla ilgili her türlü bilgi ve belgeyi, kamu kurum ve kuruluşlarından isteme yetkisine sahiptir. Kamu kurum ve kuruluşları, talep edilen bilgi ve belgeyi Fiyat İstikrarı Komitesinin belirleyeceği şekil ve süre içerisinde vermekle yükümlüdür.”

• 4059 Sayılı Kanun’un 1. maddesinin (4) numaralı fıkrasının ikinci cümlesinin incelenmesi:

(4) numaralı fıkranın birinci cümlesinde Finansal İstikrar Komitesinin (“Komite”) görev alanıyla ilgili olarak kamu kurum ve kuruluşlarından her türlü veri ve bilgiyi talep edebileceği belirtilmiştir. Anılan fıkranın dava konusu ikinci cümlesinde ise kamu kurum ve kuruluşlarının talep edilen veri ve bilgiyi Komite’nin belirleyeceği şekilde ve süreler içinde vermekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.

AYM, kamu kurum ve kuruluşlarının Komite’ye sunmakla yükümlü olduğu veri ve bilgilerin, gerçek kişileri doğrudan veya dolaylı olarak belirlenebilir kılan kişisel verileri içerebileceğine dikkat çekmiştir. Bu kapsamda kuralın, kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına bir sınırlama getirdiği kabul edilmiştir. Yapılan incelemede; söz konusu sınırlamanın meşru amaca dayandığı, amaca uygun ve orantılı şekilde kullanılmasını sağlayacak yasal güvenceler içerdiği, bu nedenle Anayasa’nın 20. maddesine aykırı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bununla birlikte AYM, kuralın kamu kurumlarının uhdesinde bulunan ve tüzel kişilere ait işletme ruhsatı, mesleki unvan, ticari sır, fikrî haklar veya müşteri çevresi gibi ekonomik değeri haiz veri ve belgeleri de kapsadığını ancak bu kapsamda tüzel kişilerin mülkiyet hakkını koruyacak yeterli güvencelere yer verilmediğini tespit etmiştir. Bu nedenle söz konusu düzenlemenin, Anayasa’nın 13. ve 35. maddelerine aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

• 4059 Sayılı Kanun’un 1/A maddesinin (7) numaralı fıkrasının incelenmesi:

Kural, gerçek ve tüzel kişilerle ilgili bilgi ve belgelerin Komite’nin görev alanına giren konular ile sınırlı olmak kaydıyla komiteye verilmesini öngörmektedir. AYM, bu düzenlemenin de gerçek ve tüzel kişilere ait bilgi ve belgelerin Komite’ye verilmesini öngördüğünü; önceki düzenleme bakımından yapılan anayasal değerlendirmelerin bu kural açısından da geçerli olduğunu belirtmiştir. Bu doğrultuda, kuralın Anayasa’nın 20. maddesine aykırı olmadığı, ancak Anayasa’nın 13. ve 35. maddelerine aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

• Yürürlüğün durdurulması taleplerinin reddine karar verilmiştir.

• 20/5/2021 tarihli ve 7319 sayılı Sigortacılık ile Diğer Bazı Alanlara İlişkin Kanunlarda ve Bir Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 3. maddesiyle 9/12/1994 tarihli ve 4059 sayılı Finansal İstikrar ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun’un 1. maddesinin (4) numaralı fıkrasına eklenen ikinci cümlenin ve 16/11/2022 tarihli ve 7421 sayılı Vergi Usul Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 9. maddesiyle 4059 sayılı Kanun’a eklenen 1/A maddesinin (7) numaralı fıkrasının Anayasa’ya aykırı olduklarına ve İPTALLERİNE OYÇOKLUĞUYLA karar verilmiştir.

Karar, Resmî Gazete’de yayımlanmasından itibaren 9 ay sonra yürürlüğe girecektir.

Karar’ın tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.

Saygılarımızla,

Zümbül Hukuk ve Danışmanlık

info@zumbul.av.tr

İnternet sitemizde bulunan her türlü bilgi ve belge Avukatlık Kanunu ve ilgili diğer mevzuat ile Türkiye Barolar Birliği’nin Avukatlık Meslek Kuralları dikkate alınarak Zümbül Hukuk ve Danışmanlık tarafından yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, bu yayınlarda kesinlikle reklam ve/veya ticari amaç güdülmemiştir. İnternet sitemizdeki her türlü bilgi ve belge genel geçer nitelikte olup hiçbir suretle bu yayınların eksiksiz, doğru, güncel ve güvenilir olduğu garanti ve taahhüt edilmemektedir. İnternet sitemizde yer verilen yayınlardaki bilgilerle ilgili olarak bir avukata/uzmana danışmadan söz konusu bilgi ve belgelere dayanılarak hareket edilmemelidir. İnternet sitemizdeki yayınlarda yer verilen linkler kamuya açık kaynaklardan elde edilerek yalnızca ziyaretçilerin diğer bilgi ve belgelere ulaşmasını kolaylaştırmak amacıyla bulunmaktadır. Bu linkler hiçbir şekilde link verilen kişi, kurum ve kuruluşları tavsiye ve/veya onay anlamına gelmemektedir. İnternet sitemizdeki yayınlar hiçbir şekilde hukuki danışmanlık sunulması veya internet sitemize herhangi bir suretle ulaşan ziyaretçiler ile avukat-müvekkil ilişkisi oluşturulduğu anlamına gelmemektedir. İnternet sitemizdeki tüm içerikler Zümbül Hukuk ve Danışmanlık mülkiyetindedir ve hiçbir içerik yazılı izin alınmaksızın kopyalanamaz, çoğaltılamaz ve atıf yapılmadan kullanılamaz.