Duyurular

Anayasa Mahkemesi Tarafından Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun’un Bazı Hükümlerinin İptaline Karar Verilmiştir

Anayasa Mahkemesi (“AYM”) tarafından verilen 17.06.2025 tarihli ve E. 2024/193, K. 2025/136 sayılı 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun’un 1. maddesinin iptaline ilişkin karar (“Karar”)  15.10.2025 tarihli ve 33048 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

Karar'da özetle şu hususlara yer verilmiştir:

İlgili hüküm aşağıdaki şekildedir;

  • "Madde 1-(Değişik: 15/2/1954-6258/1 md.)

Kambiyo, nukut, esham ve tahvilat alım ve satımının ve bunlar ile kıymetli madenler ve kıymetli taşlarla bunlardan mamul veya bunları muhtevi her nevi eşya ve kıymetlerin ve ticari senetlerle tediyeyi temine yarıyan her türlü vasıta ve vesikaların memleketten ihracı veya memlekete ithalinin tanzim ve tahdidine ve Türk parasının kıymetinin korunması zımnında kararlar ittihazına Cumhurbaşkanı salahiyetlidir."

  • İtiraz başvurusu, Danıştay Onüçüncü Dairesi tarafından yapılmıştır. Başvuruda, 1567 sayılı Kanun’un 15.02.1954 tarihli ve 6258 sayılı Kanun’un 1. maddesiyle değiştirilen 1. maddesinin; Anayasa’nın 2., 7., 13. ve 35. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
  • İtiraz konusu 1. madde ile Cumhurbaşkanına; kambiyo, nakit (nukût), esham ve tahvilat ile kıymetli madenler/kıymetli taşlar ve bunlardan mamul eşya ile ticari senetler ve ödemeyi temin eden vasıtaların ithali ve ihracının düzenlenmesi ve sınırlandırılması hususlarında karar alma yetkisi tanındığı düzenlenmiştir.

AYM tarafından;

  • Kuralın, döviz ve değerli malların ticareti ve hareketi gibi ekonomik faaliyetlerin önemli bir kısmını doğrudan etkilediği; mülkiyet hakkı, sözleşme özgürlüğü ve teşebbüs özgürlüğüyle yakından ilgili olduğu tespit edilmiştir.
  • Anayasa’nın 13. maddesi uyarınca temel hak ve özgürlüklerin ancak kanunla sınırlanabileceği; buna rağmen Cumhurbaşkanına tanınan geniş düzenleme yetkisinin hangi şartlar altında ve hangi ilkeler doğrultusunda uygulanacağına dair kanunda yeterli bir çerçeve çizilmediği belirtilmiştir.
  • Bu itibarla temel ilkeler belirlenmeksizin yürütmeye doğrudan düzenleme yetkisi verilmesinin, Anayasa’nın 7. maddesinde güvence altına alınan yasama yetkisinin devredilemezliği ilkesiyle bağdaşmadığı sonucuna ulaşılarak kuralın Anayasa’nın 7. maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
  • 1567 sayılı Kanun’un 1. maddesinin iptali nedeniyle uygulanma imkânı kalmayan 2. maddesi ile ek 5. maddesi, Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralı fıkrası uyarınca oybirliğiyle iptal edilmiştir.
  • İptal hükmünün, doğacak hukuksal boşluğun kamu yararını ihlal edecek nitelikte görülmesi sebebiyle, Karar’ın Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine oybirliğiyle hükmedilmiştir

Karar’ın tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.

Saygılarımızla,

Zümbül Hukuk ve Danışmanlık

info@zumbul.av.tr

İnternet sitemizde bulunan her türlü bilgi ve belge Avukatlık Kanunu ve ilgili diğer mevzuat ile Türkiye Barolar Birliği’nin Avukatlık Meslek Kuralları dikkate alınarak Zümbül Hukuk ve Danışmanlık tarafından yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, bu yayınlarda kesinlikle reklam ve/veya ticari amaç güdülmemiştir. İnternet sitemizdeki her türlü bilgi ve belge genel geçer nitelikte olup hiçbir suretle bu yayınların eksiksiz, doğru, güncel ve güvenilir olduğu garanti ve taahhüt edilmemektedir. İnternet sitemizde yer verilen yayınlardaki bilgilerle ilgili olarak bir avukata/uzmana danışmadan söz konusu bilgi ve belgelere dayanılarak hareket edilmemelidir. İnternet sitemizdeki yayınlarda yer verilen linkler kamuya açık kaynaklardan elde edilerek yalnızca ziyaretçilerin diğer bilgi ve belgelere ulaşmasını kolaylaştırmak amacıyla bulunmaktadır. Bu linkler hiçbir şekilde link verilen kişi, kurum ve kuruluşları tavsiye ve/veya onay anlamına gelmemektedir. İnternet sitemizdeki yayınlar hiçbir şekilde hukuki danışmanlık sunulması veya internet sitemize herhangi bir suretle ulaşan ziyaretçiler ile avukat-müvekkil ilişkisi oluşturulduğu anlamına gelmemektedir. İnternet sitemizdeki tüm içerikler Zümbül Hukuk ve Danışmanlık mülkiyetindedir ve hiçbir içerik yazılı izin alınmaksızın kopyalanamaz, çoğaltılamaz ve atıf yapılmadan kullanılamaz.