Nükleer Tesislere İlişkin Yetkilendirmeler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Yayımlanmıştır

Nükleer Düzenleme Kurumu (“Kurum”) tarafından hazırlanan Nükleer Tesislere İlişkin Yetkilendirmeler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (“Değişiklik Yönetmeliği”) 2 Ekim 2026 tarihli ve 33388 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

Değişiklik Yönetmeliği ile 17/3/2023 tarihli ve 32135 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Nükleer Tesislere İlişkin Yetkilendirmeler Yönetmeliği’nde (“Yönetmelik”) modüler reaktörler, hazır ürün tedariki, saha onayı ve yetkilendirme süreçleri ile değişiklik bildirimi ve değişiklik iznine ilişkin kapsamlı düzenlemeler yapılmıştır.

Değişiklik Yönetmeliği ile getirilen düzenlemeler hakkında özetle aşağıdaki hususlara yer verilmiştir:

• Yönetmelik’in tanımlar maddesine “bileşen”, “hazır ürün”, “modüler reaktör”, “modüler üretim”, “reaktör modülü”, “saha”, “yarı mamul” ve “yer” tanımları eklenmiş; “ağır kazalar” tanımı yeniden düzenlenmiştir.
• İşlev ve tasarımları aynı olan birden fazla reaktör modülü içeren modüler reaktörlerin, Yönetmelik’in uygulanmasında bir ünite olarak değerlendirileceği düzenlenmiştir.
• Kuruluşların yönetim sistemini, nükleer santraller için saha onayına yönelik yer araştırmalarına başlamadan, diğer tesisler için ise ilk yetkilendirmeden önce uygulamaya koyması gerektiği düzenlenmiştir.
• Ölçüm, analiz, test, muayene ve kalibrasyon gibi hizmetlerin, yurt içinde Türk Akreditasyon Kurumu tarafından veya yurt dışında Türk Akreditasyon Kurumunun taraf olduğu uluslararası karşılıklı tanıma anlaşmaları kapsamında bulunan ulusal akreditasyon kuruluşlarınca ilgili alanda akredite edilmiş birimlerden ya da Kurum tarafından uygun görülen sertifikalı gerçek kişilerden temin edilmesi veya temin edilmesinin sağlanması öngörülmüştür.
• Yetkilendirilmiş bir faaliyet sırasında güvenlik, emniyet ve nükleer güvenceyi olumsuz etkileyebilecek yeni bilgi veya bulgular elde edilmesi hâlinde, Kuruluş’un ivedilikle gerekli ilk tedbirleri alması ve en geç üç ay içerisinde güvenlik, emniyet ve nükleer güvencenin sürdürülmesine yönelik gerekli araştırma, inceleme ve iyileştirmeleri de içeren tedbirleri planlayarak Kurum’un uygun görüşüne sunması düzenlenmiştir.
• Nükleer madde sayım ve kontrol sistemi ile nükleer emniyet planında yer alan önlemler uygulanmaya başlanmadan nükleer maddenin sahaya getirilemeyeceği; reaktör içeren nükleer tesislerde ise ilgili nükleer emniyet planı önlemleri uygulanmaya başlanmadan reaktöre yakıt yüklenemeyeceği düzenlenmiştir.
• Kalite planları ile test program ve prosedürlerinde yapılacak önemli güncellemelerin, iş veya teste başlamadan en az on iş günü önce Kurum’un değerlendirmesine sunulması; diğer güncellemelerin ise en geç iş ve testlerin gerçekleştirilmesini takip eden on iş günü içerisinde Kurum’a bildirilmesi öngörülmüştür.
• İmalat sürecine ilişkin hükümler güncellenmiş; güvenlik açısından önemli ekipmanların yanı sıra yarı mamul veya bileşenlerinin imalatının, Kurum tarafından belirlenen kontrol noktaları bildirilmeden başlatılamayacağı ve bileşenlerin ve yarı mamullerin imalatına başlanmadan önce Kurum’a bildirim yapılması gerektiği düzenlenmiştir.
• Güvenlik açısından önemli bileşenlerin hazır ürün olarak tedarik edilmesi hâlinde, bileşenin nükleer tesiste kullanılabilmesi için ilgili belgelere, standartlara ve teknik gereklere uygunluğunun tedarikten önce muayene, test veya analizler yoluyla doğrulanarak onaylanması ve onaylanmış hazır ürün tedariki için BGŞ’lere uygunluk değerlendirmesi yaptırılması öngörülmüştür. Ayrıca hazır ürünün güvenlik açısından önemli nitelikte kullanılabilmesi için ilgili doğrulama sonuçları ve uygunluk değerlendirmesine ilişkin bilgi ve belgelerin Kurum’a sunulması ve Kurum’un uygun görüşünün alınması gerekmektedir.
• Saha sürecinde “saha” ve “yer” kavramları ayrıştırılmış; saha raporunun gizlilik dereceli bilgileri ve ticari sır niteliğindeki hususları içermeyen özetinin, saha onayının verilmesinden sonra Kurum tarafından uygun görülen hâliyle Kurum’un internet sitesinde yayımlanması düzenlenmiştir. Ayrıca saha onayının, yer özelliklerinden kaynaklanan güvenliği ve emniyeti etkileyebilecek hususların mühendislik çözümleri, saha koruma önlemleri ve/veya idari önlemler ile giderilebileceğinin değerlendirilmesi hâlinde verileceği hükme bağlanmıştır.
• İşletmeye alma sürecinde test program ve prosedürlerinin işletmeye alma testlerinin gerçekleştirilmesinden en az yirmi iş günü önce Kurum’a sunulması, her bir işletmeye alma testi tamamlandıktan sonra ilgili test sonuç raporlarının on iş günü içerisinde Kurum’a sunulması ve ilgili işletme personelinin testlere katılımının sağlanması gibi yükümlülükler düzenlenmiştir.
• Saha hazırlama izni, inşaat lisansı, işletmeye alma izni ve işletme lisansı başvurularında sunulacak belgeler güncellenmiş; nükleer emniyet planı, siber güvenlik planı, olasılıklı güvenlik değerlendirmesi raporları ve süreçlere özel kalite temin dokümanları gibi belgeler başvuru ekleri arasına alınmıştır.
• Değişiklik bildirimi ve değişiklik iznine ilişkin 41’inci madde yeniden düzenlenmiş; buna göre:
  • Nükleer tesislerdeki değişiklikler, Nükleer Tesisler, Radyasyon Tesisleri ve Radyoaktif Atık Tesislerinde Yönetim Sistemi Yönetmeliği uyarınca Kuruluşun değişiklik yönetimi kapsamında gerçekleştirilecek ve güvenlik ve emniyet açısından önemlerine göre üç kategoride tasnif edilecektir.
  • Birinci kategorideki değişiklikler Kurum’un iznine tabi olacak; ikinci kategorideki değişiklikler için gerçekleştirilmeden en az yirmi iş günü önce Kurum’a bildirim yapılacak; üçüncü kategorideki değişikliklerin anlaşılmasını sağlayacak bilgiler ise Kurum tarafından belirlenen zamanlarda sunulacak değişiklik listeleri kapsamında Kurum’a iletilecektir.
  • Değişiklik sonrasında güncellenen bilgi ve belgelerin, değişikliğin yapılmasından itibaren yirmi iş günü içinde Kurum’a sunulması gerekecektir.
• Yetki koşullarında atıf yapılan mevzuatın değiştirilmesi veya yürürlükten kaldırılması hâlinde, ilgili mevzuatta farklı bir süre öngörülmediği sürece getirilen ilave yükümlülüklerin 31/12/2027 tarihine kadar yerine getirilmesi gerektiği düzenlenmiştir.
• Geçiş hükmü uyarınca, değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihlerden önce karara bağlanmamış mevcut yetkilendirme başvurularının başvuru tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılması öngörülmüştür. Ayrıca saha sürecinde bulunan nükleer santraller için Kuruluş’un, belirli yeni yükümlülüklere uyum sağlanmasına yönelik eylem planını üç ay içinde Kurum’a sunması; Kuruluş tarafından gerekçelendirilmesi ve gerekçenin Kurum tarafından uygun bulunması hâlinde bu sürenin altı aya kadar uzatılabilmesi düzenlenmiştir.

Değişiklik Yönetmeliği’nin değişiklik bildirimi ve değişiklik iznine ilişkin 19’uncu maddesi yayımı tarihinden üç ay sonra, diğer maddeleri ise yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Değişiklik Yönetmeliği’nin tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.

Saygılarımızla,

Zümbül Hukuk ve Danışmanlık

info@zumbul.av.tr

İnternet sitemizde bulunan her türlü bilgi ve belge Avukatlık Kanunu ve ilgili diğer mevzuat ile Türkiye Barolar Birliği'nin Avukatlık Meslek Kuralları dikkate alınarak Zümbül Hukuk ve Danışmanlık tarafından yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, bu yayınlarda kesinlikle reklam ve/veya ticari amaç güdülmemiştir. İnternet sitemizdeki her türlü bilgi ve belge genel geçer nitelikte olup hiçbir suretle bu yayınların eksiksiz, doğru, güncel ve güvenilir olduğu garanti ve taahhüt edilmemektedir. İnternet sitemizde yer verilen yayınlardaki bilgilerle ilgili olarak bir avukata/uzmana danışmadan söz konusu bilgi ve belgelere dayanılarak hareket edilmemelidir. İnternet sitemizdeki yayınlarda yer verilen linkler kamuya açık kaynaklardan elde edilerek yalnızca ziyaretçilerin diğer bilgi ve belgelere ulaşmasını kolaylaştırmak amacıyla bulunmaktadır. Bu linkler hiçbir şekilde link verilen kişi, kurum ve kuruluşları tavsiye ve/veya onay anlamına gelmemektedir. İnternet sitemizdeki yayınlar hiçbir şekilde hukuki danışmanlık sunulması veya internet sitemize herhangi bir suretle ulaşan ziyaretçiler ile avukat-müvekkil ilişkisi oluşturulduğu anlamına gelmemektedir. İnternet sitemizdeki tüm içerikler Zümbül Hukuk ve Danışmanlık mülkiyetindedir ve hiçbir içerik yazılı izin alınmaksızın kopyalanamaz, çoğaltılamaz ve atıf yapılmadan kullanılamaz.